Çerez Tercihlerinizi Seçin

Sitemizde size en iyi hizmeti sunabilmek için çerez kullanılmaktadır. Detaylar için Çerezlere İlişkin Adınlatma Metni'ni inceleyebilir veya çerezleri özelleştirebilirsiniz.

Hidrosefali Nedir? Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Anne karnı dahil her yaşta görülebilen hidrosefali, bazı nedenlerden dolayı beyinde sıvı toplanmasıdır. Tedavi edilmediğinde ölümle sonuçlanabilen bu hastalıkta zamanında teşhis ve tedavi oldukça önemlidir. Peki, hidrosefali belirtileri nelerdir? Nasıl tedavi edilir? Detaylar yazımızda.

 Bulut Klinik
Bulut Klinik

Hidrosefali Nedir?

Beyin omurilik sıvısının (BOS) beyinde ve beyin çevresinde aşırı miktarda birikmesine hidrosefali denir. Çoğunlukla çocuklarda görülen bu durum yetişkinlerde de oluşabilir. Beyin omurilik sıvısının büyük bir kısmı beyindeki ventriküller denilen sıvı alanlardadır. İşlevi beyni ve omuriliği korumak olan bu sıvının dolaşımı esnasında bazı yerlerde tıkanıklık oluşması sıvının birikmesine ve hidrosefali oluşmasına yol açar. Biriken fazla sıvı ise beyne baskı yapar. Bebeklerde hidrosefali tablosunda baş büyüyerek kafatasında çıkıntı gelişebilir. Bu basıncın artması ise kemiklerin genişleyerek ayrılmasına sebep olur. Hastalığın seyri teşhis zamanına ve altta yatan farklı bir rahatsızlık olup olmadığına bağlıdır.

Hidrosefali Neden Olur?

Hidrosefali beyin omurilik sıvısının bazı etkenlerden dolayı artması ile gelişir. BOS’un miktarının artmasına neden olan etkenlerden bazıları şu şekilde sıralanabilir:

  • BOS’un normal bir biçimde akmasını önleyen tıkanıklık
  • BOS üretiminde artış
  • Kan damarlarının BOS’U emme yeteneğinde azalma

Beyin omurilik sıvısının fazla olması beyne baskı yapar. Bu da beyin dokusuna hasar veren beyin ödemine sebep olabilir. Bazen hidrosefali bebek doğmadan önce de gelişebilir. Doğumda bulunan hidrosefali aşağıdaki durumlardan kaynaklı olabilir:

  • Genetik bir anormallik
  • Anne karnında omurganın bir bölümünün açık kalması ile oluşan spina bifida adındaki doğum kusuru
  • Gebelikte geçirilen kızamıkçık, kabakulak, frengi, CMW (sitomegalovirüs), ve toksoplazmozis gibi enfeksiyonlar

Hisrosefali bebekler, küçük ve daha büyük çocuklarda şu nedenlerden dolayı meydana gelebilir:

  • Kafa travması
  • Menenjit benzeri merkezi sinir sistemi enfeksiyonları
  • Merkezi sinir sistemi tümörleri
  • Doğum öncesi, esnasında veya sonrasında oluşan yaralanmalar
  • Bilhassa prematüre doğan bebeklerde doğum esnasında veya kısa bir süre sonra oluşan beyin kanaması

Hidrosefali Belirtileri Nelerdir?

Kalıcı bir beyin hasarına neden olabilen hidrosefalinin semptomlarını iyi bilmek ve erken müdahale etmek oldukça önemlidir. hastalığın belirtileri hastanın yaşına göre farklılık gösterebilir.

Bebeklerde Hidrosefali Belirtileri

  • Bebeklerde hidrosefali belirtileri yaygın olarak şu şekilde olabilir:
  • Başın normalden büyük olması
  • Baş boyutunun hızla artması
  • Bıngıldakta şişkinlik veya gerginlik
  • Kusma
  • Uyku hali
  • Sinirlilik
  • Zayıf beslenme
  • Dokunmaya zayıf tepki verilmesi
  • Epileptik nöbetler
  • Kas tonosu ve kuvvetinde azalma
  • Büyümede yavaşlama
  • Gözlerin aşağıda sabitlenmesi

Daha Büyük Bebek ve Çocuklardaki Belirtiler

  • Bulanık veya çift görme
  • Baş ağrısı
  • Uyku hali ve uyuşukluk
  • Mide bulantısı ve kusma
  • Aşağıya doğru sabitlenmiş gözler
  • Dengesizlik
  • Kafanın anormal genişlemesi
  • Uyku hali ve uyuşukluk
  • İştahsızlık
  • Kişilikte değişim
  • Okul performansında düşme
  • Konuşma veya yürüme becerilerinde problemler
  • İdrarını tutamamak
  • Zayıf koordinasyon
  • Kafanın anormal genişlemesi

Yetişkinlerde Hidrosefali Belirtileri

  • Baş ağrısı
  • Uyku hali
  • Koordinasyon ve denge kaybı
  • Mesane kontrol kaybı
  • Sık sık idrara çıkma isteği
  • Görme bozukluğu
  • İş performansını etkileyecek derecede hafıza, konsantrasyon ve becerilerde görülen problemler

Yaşlılarda Hidrosefali Belirtileri

  • 60 yaş üstü kişilerde görülen semptomlar ise şu şekilde olabilir:
  • Hafıza kaybı
  • Mesane kontrol kaybı ve sık idrara çıkma isteği
  • Yürüme güçlüğü
  • Düşünme veya muhakeme becerilerinde kayıp
  • Zayıf koordinasyon veya denge

Ne Zaman Doktora Gidilmelidir?

Beyinde su toplaması durumu olan hidrosefali hastalığı için yaş grubu ne olursa olsun belirti görüldüğü zaman acil tıbbi yardım alınmalıdır. Altta yatan herhangi bir sorun hidrosefali ile alakalı sorunlara yol açacağı için erken tanı ve gerekli bakımın uygulanması gerekir. Bebek ve çocuklarda hekime gidilmesini gerektiren bazı işaretler ise şu şekilde olabilir:

  • Yüksek tonda ağlama
  • Solunum güçlüğü
  • Epilepsi nöbeti
  • Başını hareket ettirmek istememe
  • Tekrarlayan sebepsiz kusmalar
  • Emme veya beslenme problemleri

Hidrosefali Teşhisi Nasıl Konulur?

Gebelik esnasında yapılan rutin ultrason taraması ile fetüste olan hidrosefali teşhis edilebilir. Doğum sonrası bebeklerde yapılan aylık kontrolde her defasında baş çevresi ölçülür. Kafa ölçüsünde bir anormallik tespit edildiği zaman ileri tetkikler yapılarak doğru teşhis konulmaya çalışılır. Bu gibi hallerde ilk olarak beyin ultrasonu yapılır. Ultrason sonrası bir anormallik varsa MRG veya BT taraması alınır. Daha büyük çocuklar ve yetişkinler için yapılacak işlemler ise şu şekildedir:

  • Hastanın tıbbi öyküsü alınır.
  • Fiziksel ve nörolojik muayenesi yapılır.
  • BT veya MR görüntülemesi istenir.

Hidrosefali Tedavisi Nasıl Yapılır?

Beyinde sıvı birikmesi durumu tedavi edilmediği zaman ölümcül olabilir. Bu yüzden tedavinin amacı beyin hasarının engellenmesidir. Ancak önceden meydana gelen beyin hasarı ne yazık ki geri döndürülemez. Bu süreçte tedavi BOS’un normal akışını sağlamaya çalışmak için yapılır. Bu amaçla aşağıdaki cerrahi tedavilerden biri uygulanır.

Şant Takılması

Hidrosefalinin en yaygın tedavilerindendir. Uzun bir tüpten yapılan bu sıvı tahliye sistemi, BOS’un doğru akmasını ayarlar. Cerrahi operasyon ile şantın bir bölümü beyne, diğer kısmı ise karın veya göğüs boşluğuna yerleştirilir. Bu sayede sıvı beyinde uzaklaştırılarak gittiği yerde daha iyi emilir. Genellikle ömür boyu takılı kalan şant, periyodik olarak doğru çalışıp çalışmadığının anlaşılması için kontrol edilir.

Ventrikülostomi

Bu prosedür şant tedavisine alternatif olarak kullanılır. Ventriküller arasındaki sıvı akışı esnasında tıkanıklık olması durumunda yapılır. Beyindeki ventriküller boşluklarının dibine ya da iki ventrükül arasında delik açılarak yapılır. Bu sayede BOS beyinden uzaklaşır.

Hidrosefali Komplikasyonları Nelerdir?

Hidrosefalinin yol açacağı komplikasyonlar hastalığın şiddetine ve nasıl geliştiği gibi faktörlere bağlıdır. Bu rahatsızlığı geçiren çocuklarda sıklıkla görülebilecek komplikasyonlar ise şu şekilde sıralanabilir:

  • Otizm
  • Öğrenme güçlüğü
  • Görme problemleri
  • Konuşma problemleri
  • Hafıza ile ilgili sorunlar
  • Dikkat eksikliği
  • Fiziksel koordinasyon problemleri
 Bulut Klinik
Bulut Klinik
Paylaş: