Sitemizde size en iyi hizmeti sunabilmek için çerez kullanılmaktadır. Detaylar için Gizlilik Politikamızı ve Çerez Politikamızı inceleyebilirsiniz.
Kabul Ediyorum.

Mide Yanması Neden Olur? Nasıl Engellenir?

Toplumda en sık gözlemlenen şikayetlerden biri mide yanmasıdır. En yaygın belirtisi ise, göğsün üst bölgesinde yanma ve ağrı hissi oluşturmasıdır. Uzanma ve eğilme gibi hareketlerle artan şikayetler, ağızda acı ve asidik bir tat hissedilmesine de neden olur. Genellikle altta yatan bir hastalıktan kaynaklanan bu rahatsızlık kişilerin hayat kalitesini düşüren bir durumdur. Bu yazımızda, 'Mide yanması nasıl engellenir?' sorusuna yanıt aradık.

Mide Yanması Nedir?

Mide yanması diğer adıyla mide ekşimesi, kişinin göğüs kısmındaki kemiğin arkasında bulunan yemek borusunda yanma hissi oluşmasıdır. Bu şikayet genellikle yemek yedikten sonra, kişi eğildiğinde veya uzanır pozisyondayken daha da şiddetlenir. Yanı sıra ağız içinde asidik ve acı bir tat oluşur.

Ağız ile mide arasında bir köprü görevi üstelenen yemek borusu, yiyecekleri mideye itmekle görevlidir. Besinlerin mideye girdikten sonra geri kaçmasını önlemek için de yemek borusu ile midenin birleştiği yerde bulunan özel kasa ise alt özofagus sfinkteri denir. Midede yemek asitlerinden korunmak iç çeperinde özel koruyucu hücreler vardır. Ancak yemek borusunda bu hücrelerden bulunmaz. Yemek asitleri veya mide sıvıları bu bölgeye akarsa bu korunmasız olan mide borusunda hasara neden olur ve buda mide yanmasına dönüşür. Çoğu mide yanması rahatsızlığı geçici olsa da bazıları kronikleşen tablolara dönüşebilir.

Mide Yanması Neden Olur?

Mide yanmasının ana nedenlerinden biri gasroözofageal reflü hastalığıdır. Bu hastalık kısa tanımıyla mide asidinin yemek borusu yolu ile yukarı doğru kaçak yapmasıdır. Bu asit kaçağının nedeni ise, yemek borusunun alt ucunda bulunan kapağın gevşemesidir. Özofagus sfinkteri denen kapağın gevşemesinin sebepleri ise; anatomik bozukluklar, çok fazla ağır kaldırılması, doğumda çok ıkınılarak zorlanılması veya gebelikte karnın mideye baskı yapması ile oluşan mide fıtığıdır. Bunların haricinde oluşan mide yanması nedenleri ise şu şekilde sıralanabilir:

  • Gastrit: Mide iç yüzeyindeki dokunun iltihaplanmasıdır. Bu rahatsızlıkta mide yanması ile birlikte aynı zamanda midede yemekten sonra şişkinlik ve bulantı hissi de bulunabilir.
  • Helicobakter Pylori Enfeksiyonu: Çok sık rastlanılan ve uzun bir süre belirti vermeyen bu enfeksiyon, mide ortamında kolaylıkla yaşayabilir. Ayrıca mide yanması, bulantı ve iştah kaybına yol açan semptomları bulunur.
  • Dispepsi: Bazı insanlarda bulunan gerginlik, aşırı stres, mükemmelliyetçi olma ve her sorunu kafaya takma gibi psikolojik durumlar sonucu mide de yanma olmasıdır. Stres arttıkça mide asidi de artar ve midenin koordineli olan çalışması bozulur. Yanı sıra hasta hazımsızlık ve şişkinlikte hisseder.
  • İlaç Kullanımı: Özelikle antienflamatuvar ilaç gruplarına ait ağrı kesiciler mide yanmasına neden olabilir.
  • Bazı Gıdalara Karşı Hassasiyet: Örneğin; çölyak hastaları glüten içerikli besinleri, laktoz intoleransı olanların süt ürünleri tükettiğinde mide yanması yaşayabilirler. Yanı sıra hazımsızlık veya değişik semptomlar da gelişebilir.

Mide Yanması Belirtileri Nelerdir?

Genellikle yemek yedikten sonra oluşan mide yanması belirtileri şu şekilde olabilir:

  • Sıklıkla yemekten sonra ve geceleri yatarken meydana gelen göğüste yangı hissi
  • Yanma hissinin bir süre sonra boyun, boğaz ve ağızda hissedilmesi
  • Ağza gelen asidik ve acı su
  • Boğaza veya göğse yemek kalıntısı sıkışıyormuş hissi vermesi
  • Eğilme ve uzanma sırasında şikayetlerde artma olması

Hamilelikte Mide Yanması Nasıl Olur?

Gebelikte mide yanması oluşumu kadınların ortalama % 50-80’ini etkiyen bir durumdur. Genellikle ikinci trimester (14.-26. hafta ) döneminde ortaya çıkarak, şiddet ve sıklık olarak artarak devam edebilir. Kesin nedenleri henüz kanıtlanmamış olsa da muhtemel nedenleri şu şekilde olabilir:

  • Vücutta artan progesteron ve östrojen hormonundan dolayı alt özofageal sfinkterin gevşemesi sonucu, mideden yemek borusuna kaçak olması
  • Büyüyen rahmin karna baskı yapması ile mide ve bağırsak hareketlerinde anormal değişikler yaşanmasıdır.

Mide Yanması Nasıl Teşhis Edilir?

Mide yanması bir hastalıktan dolayı kaynaklandığı için öncelikle hastalığın teşhis edilmesi gerekir. Bu yüzden hekim hastanın detaylı tıbbi öyküsünü dinleyerek fiziki bir muayene yapar. Gerek görürse doktorun isteyebileceği testler ise şu şekildedir:

Endoskopi: Ucunda kamera buluna esnek bir tüp ağız yolu ile mideye uzatılır ve midenin içinde yara olup olmadığına bakılır. Gerek duyulduğunda buradan küçük bir doku alınarak labaratuvarda incelenmesi istenebilir.

ph-Meri: Bu testte yemek borusunda bulunan mide asidi miktarı incelenir.

Motilite Testi: yemek borusundan mideye doğru uzatılan esnek tüp ile boruda oluşan hareketler incelenir.

Mide Yanması Nasıl Tedavi Edilir?

Mide ekşimesi tedavisi için ilk adım altta yatan hastalığın tedavi edilmesidir. Örn; H.pylori bakterisinin neden olduğu bir tablo varsa, doktor bu enfeksiyonu tedavi etmek içi antibiyotik verir. Ya da sadece şiddeti hafif bir gastrit gözlemleniyorsa diyet ve yanı sıra mide yanması için ilaç tedavisi ile bir düzelme sağlanabilir.

Mide yanması ilacı olarak, mide asidini nötralize eden antiasitler, midedeki asidi azaltan H2 reseptör antagonistleri veya proton pompa inhibitörleri reçete edilir. İlaç tedavisiyle geçmeyen özafagus reflüsü için de cerrahi yöntemler uygulanabilir. Bu operasyonda, alt yemek borusu kapağının yerini alabilecek bir fizyolojik kapak geliştirilir.

Mide Yanması Nasıl Önlenir?

Yaşam düzeninde yapılabilecek bazı değişiklikler mide yanmasının önlenmesini sağlayabilir. Bunlardan bazılarını şu şekilde sayabiliriz:

  • Sigara ve Alkol Tüketiminin Bırakılması: Genel sağlığın yanı sıra mide üzerinde de olumsuz etkileri kanıtlanan sigara ve alkolden mümkün olduğu kadar uzak durulmalıdır.
  • Mideye Zarar Veren Gıdalardan Kaçınılması: Çikolata, soğan, sarımsak ve kafein gibi mide hassasiyeti geliştirebilen gıdalardan uzak durulmalıdır.
  • Azar Azar ve Sık Sık Yenilmesi: Fazla yemek yenilmesi mide gerilmesine neden olacağı için rahatsızlık yaşanmasına sebep olur. Bu yüzden az ve sık yemek yenmesi düzenli hale getirilebilir.
  • Dar Kıyafetlerden Kaçınılması: Özellikle bel ve karın bölgesinde vücudu sıkan kıyafetler mide asidinin yemek borusuna çıkmasına neden olabilir.
  • Uyurken Yastığın Yüksek Seçilmesi: Yatarken üst bedenin yüksek tutulması mide asidinin yukarı kaçmasını engelleyebilir.
  • Yatmadan Hemen Önce Yemek Yenmemesi: Midenin besinleri çok iyi sindirmesi için zamana ihtiyaç vardır. Bu yüzden yatmadan en az 3 saat önce yemek yenilmesi bırakılmalıdır.

Mide Yanmasına Ne İyi Gelir?

Evde uygulanabilen birkaç doğal yöntemle mide yanması belirtileri hafifletilebilir:

  • Karbonatlı Su Karışımı: 1 çay kasığı karbonat bir bardak suda eritilerek içilir. Karbonat asidi nötr hale getirerek yangıyı dindirir.
  • Zencefil: Birçok rahatsızlıkta kullanılabilen zencefil mide yanması ve bulantısı için de iyi gelir. Toz halinde veya kök halinde çayı yapılabilir. Ya da rende halinde yemeklere katılarak tüketilebilir.
  • Meyan Kökü: Mide ekşimesini hafifleterek rahatlama sağlayabilir. Çok fazla tüketmek tansiyona neden olabileceği için dikkatli davranmakta fayda vardır.
  • Muz: Doğal antiasit içerdiği için muz yemek mideye iyi gelir.
  • Elma Sirkesi: 1 bardak suya 3 çay kaşığı elma sirkesi konularak karıştırılarak her yemekten önce veya yatarken içilebilir.
  • Sakız: Yapılan araştırmalar neticesinden yemekten sonra yarım saat sakız çiğnemek mideyi rahatlatıyor. Nedeni ise tükürük üretiminin artmasıyla mide asinin seyrelmesinin sağlanmasıdır.

Bunların yanı sıra badem ve fındığın iyi çiğnenip yenmesi ve papatya çayı içilmesi de mideyi rahatlatan besinler arasında bulunur.

Dilerseniz bu konu ile ilgili videomuzu da izleyebilirsiniz.

Paylaş: