
Prof. Dr. ŞERİF YILMAZ
08 aprel 2026
7 dk
08 aprel 2026
7 dk
08 aprel 2026
Obezite tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de ciddi bir sağlık sorunudur. Fazla kilolar ile mücadele programının başında diyet ve egzersiz vardır. Obezite tedavisinde diyet modifikasyonları ve egzersiz yanında medikal, endoskopik ve cerrahi tedaviler uygulanmaktadır. Ancak diyet ve medikal tedavilerde etkinlik sınırlı sonuçlar doğurmuştur. Yaşam tarzı değişiklikleri ve medikal ilaçlardaki etkinlik yetersizliği ve bariatrik cerrahi yöntemlerinin barındırdıkları anlamlı riskler sebebiyle yeni tedavi arayışları devam etmektedir.
Botulinum toksini, Clostridium botulinum adlı bakteri türleri tarafından üretilen bir nörotoksindir. Günümüzde Botulinum toksin serotip A, klinik uygulamada çizgili ve düz kasların kasılmasını baskılamak suretiyle nöral ve muskuler hastalıklarda yaygın olarak kullanılmaktadır. Botoks, kozmetik anlamda ciltte kırışık azaltmada, ayrıca anal çatlaklarda, şaşılıkta, yemek borusu spastik hastalıklarında, diyabetik gastroparezide ve ortopedik sorunlarda yaygın kullanılmaktadır. Hastalara piyasada var olan Allergan Botox® (onabotulinumtoxinA) (100 IU) veya Dysport® (abobotulinumtoxinA) (500 IU) uygulanmaktadır.
Mideye Botoks uygulanması bir cerrahi yöntem değildir. Endoskopik olarak midenin belirli bölgelerine Botilinum toksini enjekte edilmesi esasına dayanan bir kilo verdirme yöntemidir. Obez hastalarda mideye botoks kullanımının etkinliğini gösteren birçok çalışma mevcuttur. Midenin ilerletici kasılmalarını baskılamak suretiyle mide boşalım zamanında uzama, erken doyma, iştah kaybı ile birlikte tokluk hissi yaratması gibi etki mekanizmaları ile obezite tedavisinde etkili olmaktadır. Düşük yan etki profili ve kolay ulaşılabilirliği sebebiyle mide botoksu uygulamaları başarısız diyet girişimleri ile kilo verme güçlüğü yaşayan bireylere olumlu bir alternatiftir. İşlem endoskopik olarak ve hafif uyuşturma (sedasyon) eşliğinde yapılır. İşlem yaklaşık 15-30 dakika sürer. Mide botoksu 6-8 ay arayla üç seans halinde tekrarlanabilir. Mide botoksu uygulamasının deneyimli Gastroenterologlar tarafından yapılması önerilmektedir (John Hopkins Obesity Center).
Mideye botoks uygulaması için vücut kitle indeksi (VKİ, BMI) 26 ve üzerinde olanlar daha uygun hasta guruplarıdır. Ancak daha düşük indekse sahip olduğu halde bedensel algıyla kilosunu fazla gören kişilere de güvenle uygulanabilir. Bu işlem ile hastaların toplam vücut ağırlığının %10-15 kadarını 3-6 aylık süre içinde kaybetmesi beklenir. Verilen kilo miktarı yaş, metabolizma hızı ve yapılan egzersiz sıklığına göre farklılık gösterebilir. Aşırı obezlerde (BMI 35-40’ın üzerinde olanlar) işlemin etkinliği düşüktür. Mide botoksu aslında kilo vermek isteyen herkese uygulanabilmekle birlikte aktif mide ülseri, mide ameliyatı geçmişi, gebelik, emzirme, nörolojik kas hastalıkları, siroz, botoks alerjisi, ileri evre reflü tanımlanmış hastalara önerilmemektedir.
Mide botoksunun tehlikeli bir yan etkisi bilinmemektedir. Mide botoks işlemi sadece midenin düz kaslarına etki etmektedir, sinir hücrelerine ve bağırsakların hareketine bir etkisi yoktur. Dolayısıyla kabızlık yapmaz. Botoksun sistemik yayılımı yoktur. İşlem sonrası hazır-gıda gibi hızlı tüketilen yiyecekler, asitli içecekler alınmamalıdır. İşlemden sonra bulantı, şişkinlik olabilir ve geçicidir. Mide botoksunda kullanılan ilacın tüm etkisinin 4-6 ay içinde vücuttan tamamen kaybolduğu bilindiğinden dolayı kalıcı bir hasar oluşturma ihtimalinin olmadığı raporlanmıştır.
Midenin işlem sırasında boş olması için bahsedilen önerilere uyulmalı, tüm kullanılan ilaçlar ve allerjiler işlem öncesi bildirilmeli, sedasyon altında gerçekleştirilen işlemlerden sonra 8 saat araç kullanılmamalı, uygulanan ilaçların anne sütüne geçebileceği konusu bilinmeli, emzirme periyodunda hekimle alınması gereken önlemler konusu görüşülmeli, bu prosedürlerin gebelik periyodunda yapılamayacağı bilinmelidir. İşlem sonrası bir beslenme uzmanı tarafından danışmanlık verilmesi önemlidir. Hastalar bu süreçte dengeli ve sağlıklı bir diyet geliştirerek, daha küçük porsiyonlarla nasıl tatmin olacaklarını öğrenirler. Bu durum, botoksun etkisinin geçtiği süreden sonra da kilo kaybının devamı veya korunması açısından çok önemlidir.
