Çerez Tercihlerinizi Seçin

Sitemizde size en iyi hizmeti sunabilmek için çerez kullanılmaktadır. Detaylar için Çerezlere İlişkin Adınlatma Metni'ni inceleyebilir veya çerezleri özelleştirebilirsiniz.

Addison Hastalığı Neden Olur? Tedavisi Nasıl Yapılır?

Addison hastalığı, kortizol ve aldosteron hormonlarının yeterli seviyelerde salgılanmamasından kaynaklanan nadir bir hastalıktır. Bu hastalığa ait detaylı bilgi için yazımıza göz atabilirsiniz.

 Bulut Klinik
Bulut Klinik
İçindekiler

    Addison Hastalığı Ne Demek?

    İnsan vücudunda hormonlar doku ve organların işlevlerini kontrol etmektedir. Bazı hormonların yeteri kadar üretilemediği durumda meydana gelen Addison hastalığı, adrenal yetmezlik olarak da bilinmektedir. Böbreklerin hemen üzerindeki adrenal bezleri kortizol ve aldosteron hormonlarını olması gereken değerlerin altında üretir. Hormonlarda meydana gelen düzensizlikler insan vücudunda çeşitli hastalıklara neden olmaktadır. Bu rahatsızlıklarla mücadele etmek için birçok hormon salgılanır. Kortizol hormonu da bu hormonlardandır ve vücudun strese karşı gerekli gerekli tepkileri gösterebilmesinde önemli bir rolü bulunmaktadır. Aldosteron hormonu da kanda bulunan sodyum ve potasyum dengesinden sorumludur. Böylelikle böbreklerin kan hacmini ve kan basıncını etkileyen idrar olarak çıkan sıvının kontrol edilmesini sağlamaktadır. Addison hastalığı böbrek üstü bezlerinin ürettiği kortizol ve aldosteron hormonlarının yeteri kadar üretilememesinden dolayı meydana gelen bir hastalıktır.

    Her yaş grubunda ve cinsiyette görülebilen ve hayati tehlikesi olabilen bir rahatsızlıktır.

    Addison Hastalığı Neden Olur ?

    Bağışıklık sisteminin kendi doku ve organlarına saldırmasıyla meydana gelen otoimmün bir rahatsızlıktan kaynaklanmaktadır. Addison hastalığında bağışıklık sistemi, kortizol ve aldosteron salgılayan adrenal bezlerin dış kısmına saldırmaktadır. Bu nedenle hastalık meydana gelir. Hastalığın meydana gelmesindeki tek neden bu değildir. Meydana gelme nedenleri arasında şunlar yer almaktadır:

    • Adrenal bezlerin yaralanması
    • Tüberküloz, HIV, AIDS, mantar enfeksiyonlarına bağlı enfeksiyonlar
    • Adrenal bezlerin işlevlerini etkileyen farklı bir bölgede bulunan tümör
    • Adrenal bezlerde meydana gelen kanamalar
    • Genetik faktörler
    • Doku ve organlarda bazı proteinlerin anormal olarak birikmesi
    • Böbrek üstü bezlerinin başka bir hastalıktan dolayı cerrahi müdahaleyle alınması

    Addison Hastalığının Belirtileri Nelerdir?

    Birçok belirti meydana gelebilmektedir. Belirtiler genellikle bir anda meydana gelmez. İşlevlerin yavaş yavaş işlevinin bozulmasıyla belirtiler görülmeye başlanır. Görülen belirtileri şu şekilde sıralayabiliriz:

    • Sancılı karın ağrısı
    • Fazla miktarda tuz tüketme isteği
    • Depresyon ve stres halinin sürekliliği
    • Bağırsak düzeninin bozulmasıyla meydana gelen ishal
    • Ayağa kalkarken baş dönmesi ve mide bulantısı yaşanması
    • Vücut dengesinin bozulmasıyla oluşan iştahsızlık
    • Düşük kan şekeri ve düşük tansiyon
    • Kasların zamanla zayıflaması
    • Vücudun soğuğa duyarlı hale gelmesi
    • Nedensiz kilo verme
    • Aşırı yorgunluk
    • Kadınlarda adet dönemlerinin anormalliği

    Yaralanma gibi bazı durumlarda yoğun stresten dolayı semptomlar hızlıca kendini gösterebilmektedir. Addison krizi olarak bilinen bu durum böbreküstü yetmezliği gibi ciddi bir durumun oluşmasıdır. Acil müdahale gerektiren bir durumdur. Addison krizinde genellikle görülen belirtiler şunlardır:

    • Dehidrasyon
    • Algıların zayıflaması
    • Aşırı zayıflık
    • Uyanık kalmada güçlük çekme ya da bilincini tamamen yitirme
    • Yüksek ateş
    • Nefes darlığı
    • Şiddetli kusma ve ishal
    • Bel, göbek çevresi ya da bacaklarda ani, şiddetli ağrı
    • Sürekli bayılacakmış gibi hissetme

    Addison krizinden şüphelenildiği durumda vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

    Tedavisi Nasıl Yapılır

    Öncelikle hastalığın kesin bir şekilde teşhis edilmesi gerekmektedir. Hastanın sağlık öyküsü dinlenir ve semptomlar gözden geçirilerek fiziksel muayene gerçekleştirilir. Kan testleri yapılarak kandaki sodyum, potasyum, kortizol, ACTH seviyeleri ölçülür. Kandaki miktarları hastalık hakkında doktora yol gösterir. ACTH stimülasyon testi ile yapay bir ACTH enjeksiyonu yapıldıktan sonra vücuttaki adrenal bezlerin çalışmasını test edilir. Düşük seviyede kortizol üretmesi, bezlerin doğru ve gerektiği gibi çalışmadığın göstergesidir.

    Adrenal bezlerde kalsiyum birikintilerinin tespiti için röntgenler kullanılabilmektedir. Bilgisayarlı tomografiyle vücut görüntülenmesi de sağlanabilmektedir.

    Tedavisi eksik olan hormonun yerine konulmasıyla gerçekleştirilir. Glukokortikoid kısa etkili hidrokortizon tabletleri iki ya da üçe bölünmüş dozlarda alınır. Mineralokortikoid olarak da fludrokortizon tablet kullanılabilmektedir. İlaçlar ve dozları kişiden kişiye, hastalık durumlarına göre farklılık göstermektedir.

    Doktorlar hastanın ve hastalığın durumuna göre yoğun aktiviteler sonrası daha fazla tuz tüketmesini isteyebilirler. Nemli ve sıcak havalarda da fazla tuz tüketilmesi gerekebilmektedir. Acil durumlar için hastanın yanında enjekte edilebilir kortikosteriod bulunması da uygun görülürse doktor tarafından istenir.

    Addison Hastalığında Beslenme Nasıl Olmalıdır?

    Sağlıklı ve stresten uzak bir hayat tarzı addison hastalığına sahip kişiler için önemlidir. Besleyici ve dengeleri bir diyet uygulanmalıdır. Beslenmede dikkat edilmesi gereken durumlar arasında aşağıdakiler yer almaktadır.

    • Soda, enerji içeceği, uyarıcılara, yüksek miktarda kafein içeren maddeler adrenalin bezlerini uyarmaktadır. Bu içeceklerin içeriğindeki uyarıcılar ve aşırı şeker adrenalin bezlerine zarar vermektedir.
    • Karbonhidrat ve rafine edilmiş şeker içiren hazır gıda ürünlerinde de uzak durulmalıdır. Addison hastalığının yanında şeker hastalığına da sahipseniz bu tür yiyecekler insülin seviyenizin normalden fazla arttırabilir.
    • Tuz ve sodyuma beslenmede ihtiyaç duyulmaktadır. Düşük kan şekeri addisonun belirtilerindendir bundan dolayı tuz ve sodyum önemlidir. Yüksek kaliteli kaynaklardan bu ihtiyacın giderilmesi önemlidir.
    • Tuz ihtiyacınızı göz ardı etmeyin.
    • Stresli zamanlarda C vitamini içeren besinleri daha fazla tüketmeye özen gösterin.
    • B vitamini alımı sinir sisteminden gelen uyarıların ileten iletkenler, üretimi uyarmaktadır.

    Beslenmenin addison hastalığında önemli bir yeri bulunmaktadır. Bundan dolayı bir uzmandan yardım almanız önerilmektedir.

    Addison Hastalığına Hangi Doktor Bakar?

    Addison hastalığı belirtileri gözlemlendiğinde ya da şüphelenildiğinde “Endokrinoloji” bölümüne başvurulmalıdır.

    Ankara
    Online Görüşmeye Uygun

    1996-2002: KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2003-2009: KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ İÇ HASTALIKL... Daha Fazla Gör



    Uygun saat bulunamadı. Başka tarih seçiniz.