Çerez Tercihlerinizi Seçin

Sitemizde size en iyi hizmeti sunabilmek için çerez kullanılmaktadır. Detaylar için Çerezlere İlişkin Adınlatma Metni'ni inceleyebilir veya çerezleri özelleştirebilirsiniz.

Kolik Nedir? Atak Sırasında Ne Yapılmalıdır?

Yeni doğan bebeklerin 2. haftadan sonra aniden ve periyodik bir şekilde şiddetli ağlama atakları geçirmesine kolik denir. Hemen her bebekte meydana gelen bu nedensiz ataklar bazı yöntemlerle rahatlasa bile geçmesi 1 yaşına kadar uzayabiliyor. Peki, ebeveynler için oldukça gergin ve stresli olan bu anlarda ne yapılmalı? 

Kolik Nedir?

Bazı yenidoğan bebeklerde 2. haftadan itibaren hiçbir nedene bağlı olmadan başlayan ve en az 3 hafta devam eden yoğun ve uzun ağlama ve huzursuzluk durumlarına kolik ya da infantil kolik denir. Bilimsel bir kanıtı olmamasına karşın erkek bebeklerde daha sık görülür. Bu ataklar günün herhangi bir saatinde görülebilse de sıklıkla akşam 7-8 saatlerinden sonra veya gecenin ortasında gerçekleşebilir. Bebeklerde kolik durumu 2. haftadan itibaren başlayarak 6. ay veya 1 yaşına kadar devam ederek kendiliğinden sonlanır. Bu aşamada yenidoğan bakımına ek bir stres yükleyen ataklar çoğu zaman ebeveynleri zorlayabilir.

Kolik Neden Olur?

Bebeklerde kolik neden olur? Sorusunun yanıtı henüz net olarak kanıtlanmamıştır. Bilimsel araştırmalar devam etmekle birlikte bu duruma neden olabilecek bir dizi faktörün olduğu tahmin edilir. Bu etkenler ise şu şekilde sıralanabilir:

  • Bebeğin gelişme aşamasındaki sindirim sistemi, rahatsızlığa neden olduğu için verdiği tepki
  • Ekstra gazlı yapıda bir bebek olması
  • Yenidoğan reflüsü
  • Erken doğum
  • Fazla veya yetersiz beslenme
  • Hazır formula mamalar
  • Gebelikte annenin sigara içmesi
  • Annenin aşırı stresli veya kaygılı olması
  • Bebeğin etrafında çok fazla uyarana maruz kalması ve beynin bunu işlemede zorlanması
  • İnek sütü alerjisi (annenin yedikleriyle inek sütü proteinlerinin bebeğin emdiği süte geçmesi) veya bazı gıdalara intolerans

Kolik Belirtileri Nelerdir?

Kolik bebek belirtileri genellikle akşam saatlerinde yoğunlaşarak artar. Aynı saatlerde görülen semptomlar; 3 haftadan fazla, 3 günden çok ve 3 saati aşan ağlamalar ile gelişebilir. Ağlamanın yanı sıra oluşan, bebeklerde kolik belirtileri genel olarak şu şekilde sıralanabilir.

  • Bacaklarını tekrar tekrar karnına doğru çeker ve uzatır
  • Yüzü kızrana kadar ağlar
  • Ağlarken normalden fazla sesli ve şiddetli ses çıkarır
  • Ağlarken ellerini yumruk yaparak sıkar
  • Ataklarda sırtı yay gibi gerilir
  • Bazı ağlamalarda çok acı çekiyor gibi durur
  • Kollarını ve bacaklarını sağa sola savurur
  • Aşırı gazlı olduğu için karnı çok şiştir, kaka ve gaz yapınca rahatlayabilir.

Kolik Nasıl Teşhis Edilir?

Kolik tanısı için doktor, bebeği muayene ederek anne ve babasına çeşitli sorular yöneltir. Bu aşamada ebeveynlerin çocuktaki belirtileri açık ve detaylı bir şekilde dile getirmeleri önemlidir. Hekim fiziki muayenede bebeğin boy, kilo ve baş çevresine bakarak akciğer ve kalp seslerini dinler. Bebeğin uzuvlarını kontrol eder. Enfeksiyon riskine karşı kızarıklık ve iltihaplanma olup olmadığına bakar. Anormal bir durum olmadığı sürece kolik teşhisi için test yapılmasına ihtiyaç duyulmaz.

Kolik Bebeği Sakinleştirmek için Neler Yapılabilir?

Bebekte oluşan aşırı gaz kolik sancılarına neden olur. Bu durum bebeğin normalden daha fazla ve uzun süre ağlamasına yol açar. Bebekleri ve ebeveynleri uykusuz ve kaygılı yapan bu atakları bertaraf edici bazı yöntemler bulunur. Ancak bazı bebeklerde işe yarasa da her bebekte aynı etkiyi sağlayamayabilir. Kolik sakinleştirici bazı yöntemler şu şekilde sıralanabilir:

  • Bebeğin yaşamının ilk haftalarında anne veya baba ile ten teması kurması sakinleştirici ve ağlama nöbetlerini azaltıcı bir etki sağlayabilir.
  • Bebeğin puset veya kucakta hafifçe sırtını okşayarak sallanması bazı kolik bebeklerde etkili olabilir.
  • Bebeğin ağlama ataklarında emzik verilmesi veya emzirilmesi onu sakinleştirebilir.
  • Bebeğin arabayla gezdirilmesi motor sesi ve titreşimi ile rahatlamasına neden olabilir.
  • Sırtüstü yatan bebeğin yüzüstü yatırılması da sakinleşmesini sağlayabilir.
  • Kolik sorunu yaşayan bazı bebekler ılık bir banyo ile rahatlayabilirler. Banyo esnasında bebeğin karın ve sırtına hafif bir masaj yapılması etkili olabilir.

Bazı durumlarda ne yapılırsa yapılsın bebek sakinleşmeyebilir. Bu yüzden sakin kalarak sürecin geçmesi beklenmelidir. Yeni bir yöntem denemek için ise belli bir süre sonrası uygun olacaktır.

Kolik Bebek Sakinleştirme Sesleri Nelerdir?

Yenidoğan kolik bebeklerin sakinleşmelerinde ritmik sesler etkili olabilir. White noise denilen bu seslerin genellikle bebeğin anne rahmindeki duyduğu seslerle benzerlik gösterdiği için sakinlik verdiği düşünülür. Bu seslerden en yaygın olanları şunlardır:

  • Fön makinesi
  • Saç kurutma makinesi
  • Elektrikli süpürge
  • Tıraş makinesi
  • Kolik bebekler için öze hazırlanmış müzikler;
  • Derinden gelen dalga sesleri
  • Uğultu sesi
  • Rüzgar sesi
  • Yağmur damlalarının sesleri
  • Kalp atışı sesi

Bu seslerin yanı sıra, anne veya babanın ninni söylemesi veya internette de rahatlıkla bulunabilen özel bebek ninnileri de mevcuttur.

Kolik Tedavisi Nasıl Yapılır?

Bebeklerde kolik tedavisi için hedeflenen, bebeğin bazı uygulamalar ile rahatlamasını sağlamak ve ebeveynlerin bu durumla başa çıkmalarına yardımcı olacak çözümleri bulmalarına destek olmaktır.

Kolik, belirli bir süre sonra kendiliğinden geçse de, aileler huzurlu bir bebek için çeşitli yollara başvurabilirler. Farklı birçok yol olmasına karşın bu çözümlere her bebek değişik tepkiler verebilir. Bu yüzden aileler işe yarayanı bulana kadar deneme yapabilirler. Evde yapılan çözümlerin yanı sıra doktor tavsiyesi ile yapılabilecek bazı yöntemler ise şu şekilde olabilir:

Diyet Değişiklikleri

Bebeğe yapılan sakinleştirme yöntemlerinin işe yaramadığı durumlarda hekim tavsiyesi ile bebek için beslenme değişiklikleri uygulanabilir. Emziren annenin; süt ürünleri, yumurta, buğday ve kuruyemiş gibi alerjik besinleri içermeyen diyet yapması önerilebilir. Ayrıca lahana, soğan ve kahve gibi gaz yapıcı besinlerinde diyetten çıkarılması bebek için yardımcı olabilir.

Beslenme Uygulamaları

Bebeği yatar değil dik pozisyonda beslemek ve beslenme sonrası sık sık geğirmesini sağlamak rahatlamasını sağlar. Sindirim sistemindeki gazı da doktorun önerdiği bazı bacak ve karın hareketleri yaptırılarak dışarı atması karın ağrısını hafifletir. Biberon kullanımında ise kolik bebeklere özel dar ağızlı biberon bebeğin ağzından az hava girmesini sağlar. Bu sayede bebekte daha az gaz oluşur.

Kolik Damlası ve Probiyotikler

Bazı bebeklerde ise bağırsak ve gaz hareketliliği fazla olabilir. Hekim bu durumlarda bebek için probiyotik (bağırsak düzenleyici) damla veya bitkisel özlü gaz damlaları önerebilir.

Bazı kişiler hekime danışmadan kulaktan dolma bilgilerle bitki çayı ve benzeri bitkisel karışımları bebeğe içirmek isteyebilir. Bu kesinlikle yanlış bir uygulamadır. Hatta bebeğe yayar sağlayalım derken zarar verilebilen bir durum olabilir. Bu yüzden kolik bebeği olan ailelerin kesinlikle doktor tavsiyesi dışında bir ilaç veya benzeri bir takviyeyi bebeğe vermemeleri gerekir. Ebeveynlerin bu sorunun geçici olduğunu düşünerek motive olmaları sürecin daha sağlıklı yönetilmesini sağlar.

Dilerseniz bu konu ile ilgili videomuzu izleyebilirsiniz.