Çerez Tercihlerinizi Seçin

Sitemizde size en iyi hizmeti sunabilmek için çerez kullanılmaktadır. Detaylar için Çerezlere İlişkin Adınlatma Metni'ni inceleyebilir veya çerezleri özelleştirebilirsiniz.

Ön Çapraz Bağ Yaralanmaları Nasıl Tedavi Edilir?

Yaygın olarak sporcularda görüldüğü sanılan ön çapraz bağ yırtıkları her bireyde sıkça oluşabilen bir durumdur. Ani hareketlerde meydana gelebilen bu yaralanmalarda tedavi doğru yapılmadığı zaman, ciddi anlamda hareket kabiliyetinde azalmalara yol açabilir. Ön çapraz bağ nasıl tedavi edilir? Yöntemleri yazımızda.

İçindekiler

    Ön Çapraz Bağ Nedir?

    Diz ekleminin yapısı; uyluk (femur), bacak (tibia) ve diz kapağı (patella) kemiklerinden meydana gelir. Bu kemikleri bir birine bağlayan 4 ana bağ mevcuttur. Bunlardan dizin ön kısmında çapraz bir şekilde bulunan ön çapraz bağlar, bacak kemiğinin uyluk önünde kaymasını engelleyerek dönebilmesine olanak tanır.

    Ön Çapraz Bağ Yaralanma Nedenleri Nelerdir?

    Özellikle alt ekstremiteyi ilgilendiren yaralanmalarda en sık, ön çapraz bağ yaralanması görülür. Genellikle spor yaralanmaları olarak adlandırılan bu durum çoğunlukla ani gelişen hareketlerden kaynaklanır. Ön çapraz bağ yaralanma nedenlerini şu şekilde sıralayabiliriz:

    • Ani durma ve yön değiştirme
    • Diz bölgesine darbe alınması
    • Sıçradıktan sonra dengesiz düşme
    • Dizin ani bir şekilde dönmesi
    • Futbol veya kayak gibi sporlarda uygun olmayan spor ayakkabı veya malzeme kullanımı
    • Futbolda, suni çim zeminden kaynaklı oluşan yaralanmalar veya futbolcuların giydiği kramponların yere ani takılması ile dizde oluşan baskı sonucu sakatlanmalardır.

    Ön çapraz bağ yırtılması, dokularda kısmen veya bütünüyle görülebilir. Hafif bir kazada ise kaslar sadece gerilerek sağlam kalabilir.

    Ön Çapraz Bağ Yaralanması Belirtileri Nelerdir?

    Ön çapraz bağ yaralanması, her kişide farklı semptomlar eşliğinde görülebilir. Hatta bazı kişilerde sakatlanmanın yaşandığı ilk anlarda hiçbir belirti vermediği de olabilir. Bu sakatlanmanın yaygın görülen belirtileri ise şu şekilde sıralanabilir:

    • Dizde hızla oluşan şişlik
    • Şiddetli ağrıdan dolayı yapılan işe devam edememe hali
    • Yapılan faaliyet esnasında dizden ses gelmesi ve uyuşma hissi
    • Yürürken dizin rahatsızlık vermesi
    • Hareket kabiliyetinin kısıtlanması olabilir.

    Dizdeki yaralanma ve ödemler yaralanma hafifse birkaç günde düzelebilir. Bu yaralanmalarda belirtilerin yanı sıra, dizde kitlenme yaşanıyorsa menisküs yaralanması da oluşmuş olabilir. Ya da yaralanma esnasında dizde oluşan dönme ve baskı kuvvetleri kıkırdak kopmalarına da mahal verebilir. Bu gibi durumlarda ise bir ortopedi uzmanına muayene olmak gerekir.

    Ön Çapraz Bağ Yaralanmaları Nasıl Teşhis Edilir?

    Ön çapraz bağ yaralanmalarında uzman ortopedi ve travmatoloji uzmanı hekim tarafından öncelikle fiziki bir muayene yapılır. Bunun yanı sıra MRI yöntemi ile görüntüleme yapılır. MRI yönteminde; büyük boyutta mıknatıslar ve radyofrekanslar kullanılarak vücuttaki organları ve yapılarını detaylı görüntüleme sağlanır. Bu sayede dizdeki bağ, menisküs zedelenmeleri ve kıkırdak lezyonlarına rahatça tanı koyulabilir.

    Hekim eklemin hareket kabiliyetini ölçümlemek için de;

    • Lanchman testi,
    • Ön çekmece testi,
    • Pivot-shift gibi bir dizi testleri uygulayabilir.

    Ön Çapraz Bağ Yırtıklarında Teşhis İçin Yapılan Görüntüleme Yöntemleri Nelerdir?

    Ön çapraz bağ kopması uzman hekimin fiziki muayenesi ile anlaşılabilen bir durumdur. Fakat kopmaya eşlik eden başka hasarlarda olabileceğinden görüntüleme yöntemleriyle durumu netleştirmesi gerekir. Bu görüntüleme yöntemleri şu şekildedir:

    Röntgen: Bağ doku yırtığının yanı sıra oluşabilen; kemikteki kırık, çatlak veya farklı bir diz yaralanması da görüntülenir.

    MR (Manyetik Rezonans): Sert ve yumuşak dokuların eşzamanlı olarak görüntülenmesi sağlanır.

    Ön Çapraz Bağ Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

    Bu yaralanmaların tedavisi için cerrahi ve cerrahi olmayan iki ana uygulama yapılır. Uygulanan yönteme ise yaralanmanın şiddetine, kişinin yaşı ve sportif beklentisine göre karar verilir.

    Ön Çapraz Bağ Cerrahisi İle Tedavi

    Ön çapraz bağ ameliyatı genellikle, aktif spor yaşamı olan ve spor faaliyetlerine hızlı bir dönüş yapmak isteyen kişilere ya da yaşı genç olan hastalara uygulanır.

    Ameliyattan önce hastaya şişliklerin inmesi için bir fizik tedavi uygulanabilir. Çünkü, ameliyata şiş bir dizle giren hastalar, hareket kabiliyetlerini tam anlamıyla geri kazanamayabilirler.

    Ameliyat atroskopik (kapalı) cerrahi yöntemi ile uzman ortopedik cerrah tarafından yapılır. Cerrah diz üzerine 1cm boyutunda bir kesi açarak kamera yerleştirir. Bir veya daha fazla küçük kesi yaparak da yırtılan ön çapraz bağı, farklı bağları ve tendonları kullanarak yeniden oluşturur. Yırtılan bağların dikilmesi çok nadir yapılan bir işlemdir. Genellikle kişinin kendi dokusundan alınan tendon veya bağ dokulardan yaralanılmasında daha olumlu cevap alınır. Bu ameliyatın temel amacı, hastayı eski diz sağlığına kavuşturarak aktif yaşantısına döndürmeye çalışmaktır.

    Ameliyat sonrasında hasta, anestezinin etkisinden kurtulunca evine gidebilir. Belirli bir süre koltuk değneği kullanabilir. Doktorun tavsiyesi ile dizine dizlik veya atel takabilir. Hasta mümkün olduğunca fazla istirahat etmeli ve dizini yüksek bir yerde tutmalıdır. Zaman zaman buz uygulamaları yapmalıdır. Spora dönecek hastalar için diz çevresi kaslarını güçlendirme egzersizleri fizyoterapist eşliğinde yapılır. Hasta 2-4 haftada yardımsız, 10-12 hafta içinde ise tempolu yürüyebilir.

    Ön Çapraz Bağ Ameliyatsız Tedavi

    Kişi bu yaralanmayı hafif geçirmişse, ileri yaştaysa ve aktif bir spor hayatı yoksa cerrahi yöntemlere başvurmadan tedavi edilebilir. Bu tedavide şu yöntemler izlenebilir:

    • Bol istirahat,
    • Dize günde 1-2 kere 20-25 dakika buz uygulama
    • Şişlik ve ağrı için bandaj sarma
    • Ayağı yüksek mesafede tutma
    • Doktorun verdiği fizik tedavileri yapması ile yüksek tedavi edilebilir.

    Dilerseniz bu konu ile ilgili videomuzu izleyebilirsiniz.

    Paylaş: