Çerez Tercihlerinizi Seçin

Sitemizde size en iyi hizmeti sunabilmek için çerez kullanılmaktadır. Detaylar için Çerezlere İlişkin Adınlatma Metni'ni inceleyebilir veya çerezleri özelleştirebilirsiniz.

Kekemelik Neden Olur? Tedavisi Nasıl Yapılır?

Çoğunlukla çocukluk döneminde başlayan kekemelik, kısaca akıcı şekilde konuşamama durumudur. Birçok vakada çocukluk döneminde kendiliğinden düzelen kekemelik, bazı kişilerde yetişkinliğe kadar devam ederek kronik bir hale gelebilir. Konuşmada zorlanmanın yanı sıra, bireyi özgüvensiz ve başarısız bir duruma getirebilir. Peki, kekemelik neden olur? Tedavisi nasıl yapılır? Detaylar yazımızda.

 Bulut Klinik
Bulut Klinik
İçindekiler

    Kekemelik Nedir?

    Kekemelik; çocukluk döneminde başlayan ve konuşma akışının duraklama, tekrarlama ve uzatma ile sekteye uğradığı bir konuşma bozukluğudur. Kekemelik problemini yaşayan kişiler ne söyleyeceklerini bilirler, fakat söylerken zorlanırlar. Henüz konuşması gelişmemiş küçük çocuklarda kekemelik görülebilir. Birçok çocukta bu durum geçicidir ve olağandır. Fakat bazen çocuklukta başlayan kekemelik yetişkinliğe kadar devam eden kronik bir hal alabilir. Genellikle 2-6 yaş aralığında gelişen bu problem, çocukların ortalama %5-10’luk bir kısmını etkiler. Çocukların %25’inden fazlasında ise bu durum yetişkinliğe kadar ilerlemez. Kalıcı olma ihtimali olan sorunlarda ise erken müdahale edilerek kronik bir durum olması engellenebilir.

    Kekemelik Neden Olur?

    Kekemeliğin kesin nedeni bilinmez. Ancak kekemeliğe yol açabilecek olası sebepler şu şekilde sıralanabilir:

    • Ailede kekemelik öyküsünün olması. Beynin dil ve konuşma kısmında kalıtsal bir bozukluk olması anne ve babalardan çocuklara aktarılabilir.
    • Çocuklukta normal gelişme döneminde kekemelik görülebilir. Çoğunlukla geçicidir.
    • Travma veya inme gibi beyin yaralanmalarından ötürü meydana gelebilir.
    • Şiddetli duygusal travma psikolojik kekemeliğe yol açabilir.

    Kekemelik Belirtileri Nelerdir?

    Kekemelikte yaşanan belirtiler şu şekilde sıralanabilir:

    • Bir kelimeye veya cümleye başlamada zorluk çekme
    • Bir kelimeyi ya da kelime içindeki sesleri uzatmak
    • Ses, hece veya kelimeyi tekrar etme
    • Konuşma kaygısı
    • Bir sonraki kelimeye geçmede zorluk çekme
    • Bazı kelimeleri söylerken yüzün veya üst gövdenin aşırı gerilmesi
    • Bazı heceler veya kelimeler için kısa süre sessizlik ya da bir kelime içinde duraklamalar

    Kekemelikte konuşma güçlüğü çekerken bazı anormal mimiklerde eşlik edebilir:

    • Yüz tikleri
    • Baş hareketleri
    • Hızlı göz kırpma
    • Dudakların veya çenenin titremesi
    • Konuşurken yumrukları sıkma
    • Etrafı ile etkili iletişim kuramama

    Kekemelik sorunu olanlar stresli yorgun veya heyecanlı olduklarında daha fazla kekeleyerek konuşurlar. Baskı altında hissetmek ve acele etmek kekemeliğin artmasına sebep olur. Telefonda konuşmak veya bir grubun önünde konuşma yapmak kekemler için zordur. Kendi kendilerine konuşurken ya da şarkı söylerken daha rahat hissederler.

    Kekemelik Türleri Nelerdir?

    Kekemelik gelişimsel, nörojenik ve psikolojik olmak üzere üç türde kekemelik bulunur.

    Gelişimsel kekemelik: En fazla 5 yaş altı erkek çocuklarda görülür. Dil ve konuşma yeteneklerinin geliştiği dönemde meydana gelir. Çoğunlukla tedaviye gerek kalmadan düzelir. Yapılan çalışmalar bu yaştaki çocukların beyin görüntülenmesinde, gelişimsel kekemelik olanların normal akranlarına göre tutarlı farkların bulunduğunu gösterir.

    Nörojenik kekemelik: Sinirler, kaslar ve beyin arasındaki anormal sinyal alışverişinden dolayı oluşur. Bu tür kekemelik kafa travması, inme ya da farklı bir türde beyin hasarı sonrası oluşabilir.

    Psikolojenik kekemelik: Beynin akıl yürütme ve düşünme kısmında oluşan kısmındaki sorunlardan dolayı gelişen kekemeliktir. Eskiden tüm kekemelerin psikolojik travmalardan dolayı geliştiği sanılıyordu. Ancak bu tür kekemeliğin nadir olduğu zaman içinde anlaşılmıştır.

    Kekemelik için Risk Faktörleri Nelerdir?

    Kekemelik erkeklerde kadınlara göre daha fazla görülür.

    • Çocukluk çağında yaşanan gelişimsel gelişmeler kekemeliğin meydana gelmesine yol açabilir.
    • Ailede kekeme birey olması çocuğunda kekeme olmasına neden olabilir.
    • Ailedeki stres ortamı, çocuktan yüksek beklentileri ve baskıcı tavır yol açabilir.

    Kekemeliğin Bireye Olumsuz Etkileri Nelerdir?

    • Kendine güvensizlik
    • Okul, iş ve sosyal hayatta başarısızlık
    • Başkalarıyla iletişimde zorlanma
    • Konuşmama ve konuşmadan kaçınma
    • Alay edilmesi ve zorbalığa maruz kalınması
    • Konuşurken kaygı ve endişe duymak

    Kekemelik Nasıl Teşhis Edilir?

    Kekemelik genellikle konuşma, ses ve dil bozukluğu olan kişileri tedavi eden dil ve konuşma terapisti veya çocuk psikiyatri uzmanı tarafından teşhis edilir. Teşhis konulurken;

    • Kekemeliğin ilk fark edildiği zaman,
    • Hangi koşullarda meydana geldiği,
    • Kekemelik davranışlarının analizi,
    • Çocuğun konuşma ve dil becerilerinin değerlendirilmesi ile elde edilen veriler gibi çeşitli parametreler ele alınır.

    Bu konu üzerinde küçük bir çocuk değerlendirilirken, kekemelik davranışlarını devam edip etmeyeceği veya daha fazla ilerleme olasılığının olup olmadığına bakılır. Ayrıca ailede kekemelik öyküsü varlığı, kekemeliğin 6 aydan uzun sürüp sürmediği ve farklı konuşma ve dil problemlerinin olup olmadığı da değerlendirilir.

    Kekemelik Tedavisi Nasıl Yapılır?

    Kekemelik problemi olan her çocuk için tedavi gerekemeyebilir. Çünkü gelişimsel kekemelik zaman içinde kendiliğinden düzelebilir. Çocuk psikiyatrisinin yapacağı detaylı değerlendirme sonucu uygun tedavi kişiye özel planlanır. Bazı kişilerde tedavi kekemeliği tam olarak ortadan kaldırmasa bile şu becerileri öğrenmesini sağlayabilir:

    • Konuşma akıcılığını artırmak
    • Etkili iletişim geliştirmek
    • İşe ve okula problemsiz devam etmek
    • Sosyal aktivitelere rahatlıkla katılmak

    Kekemelik tedavisinde kullanılan yöntemlerden bazıları ise şu şekilde sıralanabilir:

    Konuşma Terapisi: Bu tedavi ile kişinin konuşmasını yavaşlatarak kekelediğinin farkına varması hedeflenir. Tedavide konuşmadaki kesintiler azaltılarak çocuğun özgüven kazanması sağlanabilir.

    Elektronik Aletler: Çeşitli elektronik aletler ile konuşma akıcılığı sağlanmaya çalışılır. Bu elektronik alet çeşidini terapist seçer.

    Bilişsel Terapi: Kekemelikten dolayı gelişen özgüven kaybı, stres, kaygı gibi problemleri çözmek için yapılır. Ayrıca kekemeliğin kötüye gidişine sebep olan düşünceleri de tedavi eder.

    Ebeveyn Çocuk İlişkisi: Kekeme Çocuğa anne ve babanın nasıl davranması gerektiği öğretilir. Çünkü kekemelik tedavisinin olumlu olması için çevrenin çocukla olan iletişimi oldukça önemlidir.

    İlaç Tedavisi: Kekemelik tedavisi için onaylı bir ilaç bulunmaz. Fakat depresyon, epilepsi, anksiyete tedavisinde verilen bazı ilaçlar denenmektedir. Ancak bu ilaçların uzun süre kullanımda birçok yan etkisi bulunur.

     Bulut Klinik
    Bulut Klinik
    Paylaş: