Çerez Tercihlerinizi Seçin

Sitemizde size en iyi hizmeti sunabilmek için çerez kullanılmaktadır. Detaylar için Çerezlere İlişkin Adınlatma Metni'ni inceleyebilir veya çerezleri özelleştirebilirsiniz.

Pamukçuk (Dil Mantarı) Nedir? Pamukçuk Neden Olur?

Bazı etkenlerden dolayı ağız florasında bozulmalar oluşabilir. Bu nedenle ağız içerisinde birtakım hastalıklar meydana gelebilir. Pamukçuk, bu hastalıklar arasında en yaygın rastlanılan ağız ve dil mantar enfeksiyonudur. Sıklıkla yenidoğan bebeklerde görülen hastalık, çocuklarda, bağışıklığı zayıf kişilerde ve yaşlılarda da görülebilir. Peki, pamukçuk neden olur? Önlenebilir mi? İşte yanıtlar.

 Bulut Klinik
Bulut Klinik
İçindekiler

    Pamukçuk Nedir?

    Pamukçuk diğer adı ile dil mantarı, ağızda veya dil üzerinde candida albicans adlı mantarın yol açtığı bir mantar enfeksiyonudur. Yanakların iç kısımlarında ve sıklıkla dil üstünde beyaz bir tabaka halinde görülür. Yaygın olarak küçük çocuklar ve bebeklerde görülürken, nadiren yetişkin kişilerde de çıkabilir. Orta şiddette bir hastalıktır. Bu yüzden ciddi komplikasyonlara sebep olmaz. Bu yüzden bebek ve çocuklarda rahatsızlığın anlaşılması zaman alabilir. Bağışıklık sistemi zayıf olan kişilerde hastalık daha şiddetli bir biçimde yaşanabilir. Emziren annelerin bebeklerinin dilinde olan pamukçuk, anne memesinde de mantar enfeksiyonuna neden olabileceği için annenin de tedavi olması gerekir.

    Pamukçuk Neden Olur?

    Normal şartlarda sağlıklı bireylerde ağız içerisinde birçok mikroorganizma yaşar. Bu mikroorganizmalar vücut ile ahenkli bir şekilde çalışarak herhangi bir soruna neden olmaz. Candida albicans da bunlardan bir tanesidir. Fakat vücudun bağışıklık sisteminde herhangi bir problem veya zayıflama olduğu zaman, bu mantar hücreleri kontrolden çıkarak olağan dışı çoğalmaya başlayabilir. Bu türde bir çoğalma fırsatçı enfeksiyon denilen bir duruma neden olur. Bu enfeskiyon da ağızda pamukçuk oluşmasına yol açar. Bunun yanı sıra dilde pamukçuk olmasını tetikleyen diğer risk faktörleri ise şu şekildedir:

    • Ağız kuruluğu
    • Sigara ve alkol kullanımı
    • Bağışıklık sistemleri zayıf olan bebekler ve yaşlılar
    • HIV gibi bağışıklığı baskılayan hastalıklar
    • Diş protezi kullanımı
    • Ağız içi dengesini bozacak bazı antibiyotik ve ilaçlar
    • Kemoterapi, radyoterapi ve ağız içi travmalardan dolayı zarar görmüş ağız içi dokular
    • Antibiyotik gibi bağışıklık sistemini baskılayan ilaç kullanımı

    Pamukçuk Belirtileri Nelerdir?

    Ağız içi pamukçuk ilk evrelerinde çocuklarda belirti vermeden ilerler. Bu yüzden farkedilmeyebilir. Ancak iyileşmeden ilerlemesi durumunda bazı semptomlar gösterebilir. En sık görülen ağız mantarı belirtileri şu şekilde sıralanabilir:

    • Dilin yüzeyi, yanakların iç kısımları, boğaz, diş etleri ve bademciklerin üzrinde oluşan beyaz tabakalar
    • Yutmada güçlük (disfaji)
    • Ağız içinde kötü bir tat
    • Ağızda tat hissi kaybı
    • Ağızda yanma veya ağrı hissi
    • Ağız içinde pamukumsu his
    • Bebeklerde yemek reddi ve huzursuzluk
    • Beyaz lezyonların kalkması sonucu hafif kanama
    • Ağız kenarlarında kuruluk ve çatlak oluşumu

    Oral pamukçuk bebeklerde oluştuğunda, ağız içini düzenli kontrol etmeyen ebeveynler durumu geç farkedebilecekleri için hastalık ilerleyerek daha zor bir hale gelebilir. Bebeklerde ağız mantarı şiddetlendiği zaman emmek istememe, açlığa rağmen beslenmeme, sürekli ağlama ve huzursuzluk şeklinde sorunlara neden olur. Bu yüzden, bebeklerde pamukçuk yaygın görülen bir durum olduğu için ebeveynlerin erken teşhis adına sürekli gözle ağız ve dil kontrolü yapmalarında fayda vardır.

    Pamukçuk Nasıl Teşhis Edilir?

    Pamukçuk teşhisi için doktor öncelikle fiziki bir muayene yapar ve hastanın tıbbi öyküsünü alır. Daha sonra gözlemlediği ağız içi lezyondan küçük bir parça alarak mikroskop altında inceleme yapabilir. Hekim gerek görürse, altta yatan herhangi bir hastalık olup olmadığını anlamak adına geniş çaplı bir fiziki muayene ve çeşitli kan testleri de isteyebilir.

    Eğer pamukçuk boğaza kadar ilerlemişse doktor tanı için farklı yöntemler uygulayabilir. Bu aşamada endoskopik muayene yapılabilir. Hekim, endoskopi aleti ile boğaz, yemek borusu, mide ve ince bağırsağın üst bölgesi olan duodenumu inceler. Bu inceleme sırasında küçük bir doku örneği alarak biyopsi incelemesine gönderebilir. Yanı sıra, kan testi de isteyebilir.

    Pamukçuk Tedavisi Nasıl Yapılır?

    Dilde ve ağızda olan pamukçuk hastalığı mutlaka tedavi edilmesi gereken bir problemdir. Tedavi planı hastanın yaşına ve hastalığın ilerleme seviyesine göre farklılık gösterebilir. Tedavideki amaç, hastalığa neden olan mantarın ilerlemesini engelleyerek yayılımını önlemektir.

    Çocuklar ve yetişkinler için hekim antifungal ilaçlar reçete edebilir. Bu ilaçlar; pastil, tablet veya ağız gargarası formunda olabilir. Topikal türdeki ilaçların yeterli gelmediği durumlarda ise hastanın tüm vücuduna etki edebilen ilaçlar verilebilir.

    Bebeklerde pamukçuk ilacı olarak ise uygun dozda olan bir mantar önleyici ile yanında annenin göğüsleri için de mantar önleyici krem reçete edilir.

    Pamukçuk Oluşumunu Önlemek için Neler Yapılabilir?

    Kişiler günlük yaşamlarında bazı tedbirler alarak dilde ve ağızda oluşan mantar türü pamukçuğu önleyebilir. Bu tedbirlerden bazıları şu şekilde sıralanabilir:

    • Düzenli bir şekilde, günde 2 kere ve doğru teknik kullanılarak diş fırçalanması
    • Diş fırçasının ulaşamadığı yerlere diş ipi ile ve gargara ile bakım yapılması
    • Yeterli ve dengeli beslenme biçimini benimsenmesi
    • Düzenli egzersiz ile sağlıklı yaşayarak bağışıklık sisteminin güçlendirilmesi
    • Ağız kuruluğunu engellemek için yeterli miktarda sıvı tüketilmesi
    • Gereksiz antibiyotik kullanımından kaçınılması
    • Sigara ve alkolünün bırakılması
    • Diyabet için şeker seviyesinin dengeli tutulması
    • Astım veya KOAH için inhaler kullanımından sonra ağzı çalkalanması
    • Bebeklerde annenin emzirme öncesi meme ucunu, biberonla besleniyorsa biberon başlığını temizlemesi
    • Bebeklerde beslenme sonrası kalıntı varsa önceden kaynatılmış ılık suyla gazlı bez nemlendirilerek ağızın temizlenmesi
     Bulut Klinik
    Bulut Klinik
    Paylaş: