Dr. AYSU OLGUN
12 noyabr 2026
4 dk
12 noyabr 2026
4 dk
12 noyabr 2026
3. Kuşak BDT Nedir?
1. kuşak BDT, kişinin düşünce, duygu ve davranışlarının yanı sıra farkındalığını, kabulünü, bağlılığını ve şefkatini artırmaya odaklanır. Bu yaklaşım; mindfulness (bilinçli farkındalık), kabul ve adanmışlık terapisi (acceptance and commitment therapy, ACT), şema terapisi ile farkındalık temelli stres azaltma (MBSR) ve farkındalık temelli bilişsel terapi (MBCT) gibi yaklaşımları içerir.
Mindfulness (Bilinçli Farkındalık)
Mindfulness, kişinin içinde bulunduğu anda farkındalık kazanmasını sağlayan bir meditasyon yöntemidir. Kişinin zihnindeki düşünceleri gözlemlemesine, bunları yargılamamasına ve değiştirmeye çalışmamasına odaklanır. Bu, kişinin duygu ve düşüncelerini daha iyi yönetmesine yardımcı olabilir.
Kabul ve Adanmışlık Terapisi (ACT)
Kabul ve adanmışlık terapisi, kişinin içinde bulunduğu durumu kabul etmesine ve bu duruma uygun davranışlar sergilemesine yardımcı olur. Bu yaklaşım, kişinin değerlerine uygun olarak hareket etmesine odaklanır.
Şema Terapisi
Şema terapisi, kişinin zihinsel süreçlerinin kökenlerini araştırarak düşünce, inanç ve davranışlarının nedenlerini anlamasına yardımcı olur. Bu sayede kişinin kendini daha iyi tanıması hedeflenir.
Farkındalık Temelli Stres Azaltma (MBSR) ve Bilişsel Terapi (MBCT)
Farkındalık temelli stres azaltma programında mindfulness ve yoga teknikleri birleştirilerek kişinin stresi yönetmesine yardımcı olunur. Bu yaklaşım, kişinin stresle başa çıkmasını sağlayacak teknikleri öğrenmesini destekler. Farkındalık temelli bilişsel terapi ise farkındalık uygulamalarını bilişsel terapi yöntemleriyle birleştirir.
Duygu Düzenleme Güçlüğü ve Diyalektik Davranışçı Terapi
Bazı kişilik örüntülerinde de görülen duygu düzenleme güçlüğü gibi durumlarda diyalektik davranışçı terapinin ve mindfulness temelli yaklaşımların etkili olduğunu gösteren çalışmalar bulunmaktadır.
Sonuç ve Değerlendirme
1. kuşak terapilerle (metakognitif terapi, kabul ve adanmışlık terapisi, diyalektik davranışçı terapi, farkındalık temelli bilişsel terapi, duygu düzenleme terapisi) birlikte bilişsel davranışçı terapi daha kapsamlı hale gelmiştir. Yeni yaklaşımlar, bireyin duygularına daha fazla odaklanmayı ve duygularının ve düşüncelerinin ötesindeki üst bilişi fark ederek düşüncede saplanıp kalmadan bireyle birlikte ilerlemeyi sağlayan yöntemleri içermektedir.
