Op. Dr. METİN TEMEL
11 noyabr 2026
6 dk
11 noyabr 2026
6 dk
11 noyabr 2026
Cilt Kanseri (BHK) Nasıl Gelişer ve Tümör Baskılayıcı Gen Nedir?
Bazal hücreli karsinom (BHK), genellikle uzun yıllar boyunca güneş ışığına (ultraviyole ışınlarına) maruz kalmış yaşlı veya orta yaşlı bireylerin yüz, boyun gibi bölgelerinde görülen bir kanser türüdür. Normal şartlarda vücudumuzdaki her hücrenin ne zaman bölüneceğini ve ne zaman yaşlanıp öleceğini (apoptozis) denetleyen koruyucu genler vardır. Bunlara tıp dilinde “tümör baskılayıcı genler” denir. Bu genler, arızalanan veya kanserleşme eğilimi gösteren hücrelerin büyümesini durdurarak adeta bir fren mekanizması gibi çalışır. Bu frenler bozulduğunda hücreler durdurulamaz bir şekilde çoğalır ve tümörler oluşur.
ING2 Geni Nedir ve Bu Çalışmanın Amacı Nedir?
Daha önce yapılan genetik haritalama çalışmalarında, insan vücudundaki 4. kromozomun belirli bir bölgesinde (4q22-35) büyük kayıplar ve silinmeler olduğu, bu silinmelerin cilt kanseri olan kişilerde çok sık görüldüğü fark edilmişti.
Bilim insanları bu bölgede yer alan ING2 (Büyüme İnhibitörü Ailesi Üyesi 2) genini incelemiştir. ING2 geninin görevi, hücre içindeki p53 adı verilen ana koruyucu geni desteklemek, hücrelerin kontrolsüz büyümesini engellemek ve hasarlı hücreleri programlı hücre ölümüne yönlendirerek vücudu korumaktır. Bu çalışmada, Türk cerrahlar ve genetik uzmanları bu genin cilt kanserli hastalar üzerindeki etkisini somut olarak ölçmeyi hedeflemiştir.
Araştırma Nasıl Yapıldı?
Çalışmaya, plastik cerrahi kliniğinde bazal hücreli cilt kanseri ameliyatı olan, yaşları 32 ile 82 arasında değişen 75 hasta (45 erkek, 30 kadın) katılmıştır. Ameliyat sırasında hastaların yüz veya vücutlarındaki tümörlü dokular tamamen çıkarılmış, genetik kıyaslama yapabilmek amacıyla aynı hastanın hemen yanındaki kanserleşmemiş, tamamen sağlıklı cilt dokusundan da örnekler alınmıştır.
Bu örnekler genetik laboratuvarında moleküler analiz yöntemleriyle (Real-Time PCR) incelenmiş ve ING2 geninin kanserli dokudaki çalışma düzeyi (ekspresyonu) ile sağlıklı dokudaki düzeyi karşılaştırılmıştır.
Araştırmanın Önemli ve Dikkat Çekici Sonuçları
- Kanserli dokuda koruyucu gen susturulmuş: Yapılan ölçümlerde, 75 hastanın çok büyük bir kısmında, kanserli hücrelerdeki ING2 geni seviyesinin sağlıklı hücrelere göre ciddi derecede düşük olduğu saptanmıştır. Yani kanser, hücrenin içindeki bu “fren” mekanizmasını devre dışı bırakarak (susturarak) büyümeye devam etmiştir.
- Kanser tipi ve yaş ile ilişkisi: Analizlerde, gen seviyesindeki bu düşüşün hastaların yaşı, cinsiyeti veya tümörün alt tipleri (nodüler, infiltratif vb.) ile doğrudan bir farklılık göstermediği görülmüştür. Bu durum, ING2 geni eksikliğinin, tümörün çeşidi ne olursa olsun bazal hücreli cilt kanserinin gelişimindeki en temel ortak süreçlerden biri olduğunu ortaya koymaktadır.
- Hücre ölüm sinyalinin bozulması: ING2 geni azaldığında, hücrelerin yaşlandığında veya hasar gördüğünde ölmesini sağlayan programlı hücre ölümü (apoptozis) mekanizması çalışmamakta, bu sayede hasarlı ve kanserli hücreler ölümsüzleşerek çoğalmaktadır.
Sonuç ve Geleceğe Yönelik Tıbbi Önemi
Bu bilimsel çalışma, ING2 geninin bazal hücreli karsinom (cilt kanseri) gelişiminde tümör baskılayıcı (koruyucu) bir rol oynadığını 75 hastalık bir grupta göstermektedir.
Bu bulgu, gelecekteki kanser tedavileri için önemli bir adımdır. İleride, cilt kanseri tedavisinde cerrahiye destek olarak ya da alternatif olarak, kanserli bölgedeki azalan ING2 genini yeniden etkinleştirmeyi, hücreye genetik olarak “fren yapmasını” hatırlatmayı hedefleyen kremler, gen terapileri ve hedefe yönelik ilaçlar geliştirilmesinin önü açılabilir.
