Op. Dr. METİN TEMEL
11 noyabr 2026
6 dk
11 noyabr 2026
6 dk
11 noyabr 2026
Cilt Kanseri (BHK) ve Sirtuin Enzimleri Nedir?
Bazal hücreli karsinom (BHK), özellikle yüz, boyun ve eller gibi güneşe doğrudan maruz kalan bölgelerde ortaya çıkan, vücudun uzak organlarına yayılma (metastaz) riski düşük olan ancak bulunduğu bölgedeki çevre dokuları tahrip ederek büyük hasar verebilen bir cilt kanseridir. Güneş ışınları cilt hücrelerimizin DNA’sına zarar verir. Vücut bu hasarı onaramadığında kanserleşme başlar.
Vücudumuzda sirtuinler (SIRT) adı verilen ve SIRT1'den SIRT7'ye kadar numaralandırılan 7 enzimden oluşan özel bir grup bulunur. Bu enzimler yaşlanmayı geciktirir, hücre stresini kontrol eder, metabolizmayı düzenler ve en önemlisi hasarlı DNA’yı onararak hücrelerin kanserleşmesini engellemeye çalışır. Ancak bu enzimlerin cilt kanseri üzerindeki tam etkisi bugüne kadar yeterince netleşmemişti.
Bu Hücresel Çalışma Nasıl Gerçekleştirildi?
Çalışmaya, plastik cerrahi kliniğinde bazal hücreli cilt kanseri tanısı konulan ve yaşları 39 ile 87 arasında değişen 35 hasta (14 kadın, 21 erkek) dahil edilmiştir. Ameliyat sırasında hastaların yüz veya vücut bölgelerindeki kanserli dokular temizlenirken, doğru bir karşılaştırma yapabilmek amacıyla aynı hastaların hemen yanındaki tamamen sağlıklı cilt dokularından da küçük örnekler alınmıştır.
Alınan bu dokular genetik laboratuvarında hassas bir moleküler analiz yöntemi (Real-Time PCR) ile incelenmiş ve 7 farklı sirtuin geninin (SIRT1, SIRT2, SIRT3, SIRT4, SIRT5, SIRT6, SIRT7) kanserli dokudaki miktarı ile sağlıklı dokudaki miktarı ölçülmüştür.
Araştırmanın Dikkat Çekici ve Kritik Sonuçları
Dört sirtuin geninin düzeyi azalmış bulundu: Analizler sonucunda, sağlıklı cilt dokusu ile karşılaştırıldığında, kanserli (tümörlü) dokularda 4 sirtuin geninin seviyesinde ciddi düşüşler tespit edilmiştir:
- SIRT1, SIRT2, SIRT3 ve SIRT5 genlerinin aktiviteleri kanserli bölgede belirgin şekilde azalmıştır.
Bu düşüş, bu genlerin normalde hücreyi kanserden koruyan “koruyucular” (tümör baskılayıcılar) olduğunu göstermektedir. Koruyucular azaldığında, kanser hücreleri hızla çoğalmaya başlamaktadır.
Güneş ışığı (UV) ve mitokondri: İncelenen sirtuin genleri arasında özellikle SIRT3 ve SIRT5'in hücrenin enerji santrali olan mitokondriyi koruduğu bilinmektedir. Güneşten gelen zararlı UV ışınlarının, hücredeki bu sirtuin savunma sistemini zayıflatarak kanser oluşumunu tetikleyebileceği düşünülmekte ve bu bulgular bu görüşle uyumlu görünmektedir.
Diğer sirtuinler (SIRT4, SIRT6, SIRT7): Çalışmada SIRT4, SIRT6 ve SIRT7 genlerinin seviyelerinde de kanserli dokuda bazı dalgalanmalar görülmüş, ancak bunlar istatistiksel olarak anlamlı (kesin bir fark yaratacak düzeyde) bulunmamıştır. Bu durum, cilt kanseri gelişiminde ilk gruptaki 4 enzimin daha belirgin bir rol oynadığını düşündürmektedir.
Sonuç ve Geleceğe Yönelik Önemi
Bu çalışma, dünyada en sık görülen cilt kanseri türü olan BHK ile 7 sirtuin genini aynı anda ve hastanın kendi sağlıklı dokusuyla kıyaslayarak inceleyen bir araştırmadır.
Elde edilen bulgular, gelecekte cilt kanseri tedavisine önemli katkı sağlayabilir:
- Olası yeni tedavi yaklaşımları: Gelecekte, güneşe maruz kalan ciltlerde azalan SIRT1, SIRT2, SIRT3 ve SIRT5 enzimlerinin seviyesini yeniden artırmayı hedefleyen lokal kremler veya ilaçlar geliştirilebilir.
- Olası önleyici yaklaşımlar: Bu sayede, ameliyata ek olarak ya da alternatif olarak, hücresel savunma sistemi (sirtuinler) dışarıdan güçlendirilerek cilt kanserinin oluşması henüz başındayken engellenebilir veya mevcut tümörlerin büyümesinin kontrol altına alınması hedeflenebilir.
