Halluks Valgus Cerrahisinde Minimal İnvaziv Yöntemler Gerçekten Daha mı İyi?

Bilimsel Kanıtlar Ne Söylüyor?

Halluks valgus (ayak başparmağının dışa doğru eğilmesi), toplumda en sık görülen ayak deformitelerinden biridir ve genel nüfusun  %35'ini etkiler. Özellikle kadınlarda ve ileri yaşta daha sık görülür. Günümüzde bu deformitenin cerrahi tedavisi için 150'den fazla cerrahi teknik tanımlanmıştır.

Son yıllarda, daha küçük kesi, daha az yumuşak doku hasarı ve daha hızlı iyileşme beklentisiyle minimal invaziv cerrahi (MIS) tekniklerine ilgi giderek artmaktadır. Ancak “daha küçük kesi” her zaman “daha iyi sonuç” anlamına gelir mi? Bu soruya yanıt arayan bir sistematik derleme ve meta-analiz, minimal invaziv cerrahiyi geleneksel açık cerrahi ile karşılaştırmıştır.

Çalışmanın Amacı ve Kapsamı

Bu çalışma, randomize kontrollü ve prospektif karşılaştırmalı çalışmaları inceleyerek minimal invaziv cerrahinin şu sorulara yanıtını araştırmıştır:

• Ağrı ve fonksiyon (AOFAS, VAS) açısından daha iyi midir?
• Radyolojik düzeltme (HVA, IMA, DMAA) açısından üstün müdür?
• Daha az komplikasyon içeriyor mu?
• Ameliyat süresini kısaltıyor mu?

Toplamda 7 çalışma, 395 ayak değerlendirilmiş ve sonuçlar istatistiksel olarak analiz edilmiştir

Ağrı ve fonksiyon

• AOFAS (Amerikan Ortopedik Ayak ve Ayak Bileği Derneği) skorları arasında istatistiksel olarak küçük bir fark olsa da, bu fark klinik olarak anlamlı değildir.
• VAS (görsel analog skala) ağrı skorları açısından anlamlı bir fark bulunmamıştır.

Not: AOFAS skorunda klinik olarak anlamlı fark kabul edilen eşik 29 puan iken, bulunan fark yalnızca yaklaşık 4 puandır.

Radyolojik sonuçlar

Halluks valgus açısı (HVA), intermetatarsal açı (IMA) ve distal metatarsal artiküler açı (DMAA) olmak üzere üç parametrede de minimal invaziv ve açık cerrahi arasında anlamlı fark saptanmamıştır.

Komplikasyonlar

• Komplikasyon sıklığı ve ciddiyeti açısından iki yöntem arasında belirgin fark saptanmamıştır.

• Minimal invaziv teknikte öğrenme eğrisine bağlı komplikasyon riski özellikle vurgulanmaktadır.

   

Ameliyat süresi

• Minimal invaziv cerrahi ortalama olarak daha kısa görünse de, fark istatistiksel olarak anlamlı değildir.

• Öğrenme süreci tamamlanmamış cerrahlar için ameliyat süresi daha uzun olabilir.

   

Klinik Yorum

Bir ortopedi ve ayak cerrahisi uzmanı olarak altını özellikle çizmek isterim: Minimal invaziv cerrahi, doğru hastada ve deneyimli ellerde uygulanabilir bir yöntemdir; ancak mevcut bilimsel kanıtlar, açık cerrahiye göre daha üstün olduğunu göstermemektedir.

Bu meta-analizin en önemli mesajı şudur:

• Küçük kesi, daha iyi sonuç anlamına gelmez.

• Cerrahın deneyimi, doğru endikasyon ve kişiye özel planlama en az teknik kadar önemlidir.

   

Sonuç: Hastaya Özel Karar Önemlidir

Mevcut bilimsel veriler ışığında:

• Minimal invaziv cerrahinin rutin olarak açık cerrahinin yerine geçmesini önermek mümkün değildir.
• Uzun dönem sonuçlar, hasta memnuniyeti ve güvenlik açısından daha güçlü çalışmalara ihtiyaç vardır.

Bu nedenle halluks valgus cerrahisinde “tek doğru teknik” yoktur. Her hasta, ayak yapısı, deformite derecesi ve beklentileri doğrultusunda bireysel olarak değerlendirilmelidir.

Bu yazı bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tanı ve tedavi için bir uzman hekime başvurunuz.

Kaynak 

Alimy AR, Polzer H, Ocokoljic A, Ray R, Lewis TL, Rolvien T, Waizy H.
Does Minimally Invasive Surgery Provide Better Clinical or Radiographic Outcomes Than Open Surgery in the Treatment of Hallux Valgus Deformity? A Systematic Review and Meta-analysis. Clinical Orthopaedics and Related Research. 2023;481(6):1143–1155.
DOI: 10.1097/CORR.0000000000002471.

Prof. Dr. Semih Ayanoğlu

Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı

Ayak ve Ayak Bileği Cerrahisi