Sitemizde size en iyi hizmeti sunabilmek için çerez kullanılmaktadır. Detaylar için Gizlilik Politikamızı ve Çerez Politikamızı inceleyebilirsiniz.
Kabul Ediyorum.

Çocuklarda Alerjik Hastalıklar ve Korunma Yöntemleri Nelerdir?

En değerli varlığınız çocuklarınızın hayatını zorlaştıran alerjinin sebeplerini bilmek, ondan korunmalarını sağlayan en önemli unsurlardan biridir. Alerjide doğru takip ve tedavi ile çocuklarınıza daha kaliteli bir yaşam sunabilirsiniz.

Alerji Nedir?

Solunum ve beslenme yoluyla vücuda giren ya da vücuda temas eden maddelere karşı bağışıklık sisteminin verdiği aşırı tepkiye alerji denir.

Alerjinin oluşmasına sebep olan maddelere ise alerjen adı verilir. Alerjenler ve etkileri kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. En yaygın etki eden alerjen çeşitleri ise şu şekilde sıralanabilir;

  • Hava yoluyla solunan; polen, akar (halı-koltuk gibi yüzeylerde yaşayan gözle görünmeyen canlı), küf ve kedi-köpek döküntüsü.
  • Böcek, bal-yaban arısı sokmaları.
  • Penisilin veya penisilin içeren antibiyotik ilaçlar.
  • Soya, yer fıstığı, kabuklu deniz ürünleri, yumurta, süt ve fındık gibi besinler.
  • Lateks veya diğer temasla ciltte alerji yapan maddeler.

Çocuklarda Sıklıkla Görülen Alerjik Hastalıklar ve Belirtileri Nelerdir?

Çocuklarda, bebeklik ve sonrası dönemde görülen alerji çeşitleri değişiklik gösterebilir. Bebeklik döneminde genellikle deri döküntüleri yaşanırken, büyüdükçe akciğer gelişimiyle birlikte solunum yolu alerjileri de ortaya çıkabilir. Bu yüzden ebevenyler tarafından erken dönemden itibaren bu belirtilerin takibinin iyi yapılması önemlidir. Alerjik hastalıklar birden fazla sebeple ortaya çıkabilir. Fakat ortaya çıkmasında, genetik yatkınlık olması önemli bir rol oynar. Bu yatkınlığa sahip kişiler zamanla çevresel faktörlerin de tetikleyici etkisi ile alerjik duyarlılığa sahip olurlar.

Alerjik Rinit (Saman Nezlesi)

Burun akıntısı, hapşırık, burun-geniz kaşıntısı, burun tıkanıklığı, göz sulanması ve gözaltlarında morluk oluşması şeklinde belirtileri olan bir alerjik nezledir. En fazla bahar aylarında görülen ve polen tozlarıyla birlikte ortaya çıkan alerjik rinit; ev tozu, nem (rutubet) ve evcil hayvan tüyü gibi alerjenlerle de tetiklenir.

Astım

Tekrarlayan hırıltılı öksürük eşliğinde nefes darlığına sebep olan kronik bir solunum yolu hastalığıdır. Alerjenler, duman, kirli hava veya koşma gibi hareketli fiziksel faaliyetler ile tetiklenirse solunum yolundaki düz kaslar kasılır. Bu arada, mukus adı verilen yapışkan sıvının üretimi artarak hava alma yolunun tıkanmasına sebep olur. Bu tıkanma da öksürük ataklarına ve nefes daralmasına sebep olabilir.

Besin Alerjileri

Bağışıklık sisteminin zararsız olan besin proteinlerini zarar verecekmiş gibi algılayıp beslenme sonrasında vücutta çeşitli alerjik reaksiyonlar oluşturmasıdır. Sıklıkla bebeklik döneminde ek gıdaya geçerken meydana gelebilir. Çocuklarda genellikle bu reaksiyonlara sebep olan alerjen gıdalar; inek sütü, yumurta, kırmızı et, balık, kabuklu yemişler (fındık, fıstık, ceviz), domates, çilek, çikolata, bal ve kabuklu deniz ürünleri olarak sıralanabilir. Bu gıdaların tüketilmesi sonucunda çocuklarda alerji belirtileri şu şekilde olabilir; ağızda kaşıntı, yüz-ağız-dilde şişme, ishal, karın ağrısı, mide bulantısı, ani başlayan hapşırık ve burun akıntısı olabilir. Beslenmeden birkaç gün sonra görülebilen diğer etkiler ise; kanlı-mukuslu dışkı ve ciltte kızarıklık olarak ortaya çıkabilir.

Egzama (Atopik Dermatit)

En sık bebeklik döneminde görülür ve cildin alerjenle temasından meydana gelir. Bu alerji belirtileri şu şekilde izlenebilir; cilt kuruluğu, yanak, gövde ve bacaklarda kızarıklık ve kaşıntı. Kimyasal içerikli sabunlar, deterjanlar, besin alerjileri ve ani hava değişiklikleri tetikleyici faktörleri arasındadır.

Ürtiker (Kurdeşen)

Bu alerji türünde, cilt üzerinde ortası kırmızı çevresi soluk pembe renkte ve kabarık plaklar oluşur. Vücudun her bölgesinde çıkabilir. Gıda alerjenleri, arı sokması, deri altında biriken kimyasallar, güneş ışınları, stres, kimyasal içerikli besinler ve bazı ilaçlar tetikleyici olabilir.

Anafilaksi

Alerjik reaksiyondan birkaç dakika veya saniye sonra bağışıklık sitemi tarafından bireyin şok geçirmesine yol açarak; yutkunma zorluğu, tansiyonda ani düşme ve solunum sıkıntısı gibi hayati etkileri olan bir durumdur. Bu yüzden kişiye çok çabuk tıbbi müdahale edilmesi gerekir. Çocuklarda en fazla görülen tetikleyicileri; alerjen besin grubu olarak öne çıkar. Bunun haricinde ise ilaç, böcek sokmaları ve bilinmeyen faktörler sebep olabilir.

Çocuklara Alerji Tanısı Nasıl Konulur?

Öncelikle doktor, şikayeti olan hastanın detaylı öyküsünü dinler ve fiziki muayenesini yapar. Uygun görürse radyolojik görüntüleme veya laboratuvar testi de isteyebilir. Bu aşamalardan sonra ise hekimlerin çocuk hastalarda sıkça yaptıkları testler şu şekildedir;

  • Prick Testi (Deri Testi): Kolun iç yüzeyine veya sırta sıvı halindeki farklı alerjenler damlatılır ve daha sonra lanset (steril, sivri uçlu metal çubuk) ile deride yüzeysel bir çizik oluşturulur. 15- 20 dakika sonra vücudun verdiği tepkiye bakılarak durum değerlendirilmesi yapılır. Deri testi ile polen, ev tozu ve evcil hayvanlardan kaynaklanan alerjiler bulunur.
  • Spesifik IgE Testi (Kan Testi): Hastanın şikayeti doğrultusunda kanı alınarak laboratuvarda belirli bir alerjene karşı yapılan testtir. Genel bir alerji taraması değildir. Örnedğin, hastadan alınan kanda tip1 hipersensitive reaksiyonları (saman nezlesi, astım, egzaman, döküntü ve anafilaksi) çalışılarak tarama yapılır.
  • Spirometri (Solunum Testi): Ana hatlarıyla hastanın akciğerlerine ne kadar hava aldığı ve ne kadarını geri verdiğini ölçümler. Test esnasında hastanın burnu kapatılır ve tek kullanımlık ağızlıklı maske takılır. Doktorun işareti ile kuvvetlice nefes alınır ve geri verilir. İşlem tam 3 kere tekrar edilir. Bu test, kalp ve akciğer fonksiyonlarını etkileyen alerjik astım tanısı için yapılır.
  • Patch Test (Yama Testi): Cilde temas eden alerjenlerin saptanması için yapılır. İlgili kısımlarına alerjenler konulan özel bantlar hastanın sırt bölgesine yapıştırılır ve bu şekilde 2-3 gün duş almadan beklemesi gerekir. Bu test ile ürtiker ve egzama gibi alerjiler saptanır.
  • İntradermal Test: 0.1-0.02 ml ince uçlu insülin ejektörü ile kol veya sırt derisinin hemen altına alerjen enjekte edilir. Hasta bölge açık olarak 20 dk bekler ve reaksiyona bakılır. Arı sokmaları veya ilaç alerjisi için yapılan bir testtir.

Alerji Tedavisi İçin Çocuklarda Uygulanan Yöntemler Nelerdir?

Alerjik çocuklarda semptomlardan korunmak için öncelikle bu duruma sebep olan alerjenlerden uzak durmak ve çevresel faktörleri gidermek önemlidir. Daha sonrasında ise hekimin uygun gördüğü ilaç tedavisi düzenli olarak uygulanmalıdır. Tüm bunlara rağmen kontrol altına alınamayan rahatsızlıklarda ise alerji tedavisi (immünoterapi) uygulanabilir.

Bu tedavi astım, alerjik rinit ve arı alerjilerinde hastanın yaşına göre uygulanabilecek 3 çeşit yöntemle yapılabilir;

  • Tablet İmmünoterapi: Günlük olarak alerjen içeren tabletler dil altında 1 dakika tutulur ve yutulur.
  • Dil Altı Damla Aşı: Alerjen damla dil atına damlatılarak ağızda 2 dakika bekletilir ve yutulur. Başlarken doktor kontrolünde her gün yapılır. Sonrasında hafta da 3 gün yapılır.
  • Cilt Altı Aşı: Kolun üst kısmındaki deri altına ince bir enjeksiyonla yapılır. Her defasında kol değiştirilerek uygulanır.

Dilerseniz bu konu ile ilgili videomuzu izleyebilirsiniz.

 

Paylaş: