Çerez Tercihlerinizi Seçin

Sitemizde size en iyi hizmeti sunabilmek için çerez kullanılmaktadır. Detaylar için Çerezlere İlişkin Adınlatma Metni'ni inceleyebilir veya çerezleri özelleştirebilirsiniz.

IQ Testi Nedir?

Karmaşık ve çok yönlü bir kavram olan insan zekası, geçmişten günümüze araştırılan konular arasında ilk sıralarda yer alır. Birçok alanı bulunan zekanın ölçümlenmesi ile ilgilenen araştırmaların doğruluğu tartışılırken, zihnin bir kısmını ölçümleyen testler günümüzde aktif olarak kullanılıyor. Peki, IQ testi nedir? Nasıl Yapılır? Detaylar yazımızda.

 Bulut Klinik
Bulut Klinik

IQ (Intelligence Quotient- Zeka Katsayısı) Nedir?

IQ veya zeka katsayısı, zekayı ölçümlemede kullanılan bazı standartlaşmış testlerin sonucuna göre belirlenen değerdir. Daha çok mantıksal zekaya yönelik olan bir sonuçtur. IQ’nun kapsadığı beceriler;

  • Düşünmede çeşitlilik,
  • Esneklik ve hız,
  • Yaratıcılık,
  • Geçerli bir sonuca varabilmek için hayal kurma,
  • Doğru tahminlerde bulunabilme,
  • Çok aşamalı planlar yapabilme,
  • Doğru çözümü bilmediğinde doğaçlama yapabilme yetenekleridir.

Şayet akıl, yaşamın kişiye sunduğu en doğru seçeneği bulabilme yeteneği ise zeka da aklı yaratıcı kullanma biçimidir denilebilir.

IQ Belirleyici Etkenler Nelerdir?

  • Genetik yapı,
  • Sağlıklı, yeterli beslenme ve büyüme,
  • Çevresel uyaranların zenginliği gibi birçok faktör IQ seviyesini etkiler.

Zeka Puanı Nedir?

Zeka, tanımı birkaç şekilde yapılabilecek bir kavramdır. Psikolog Terman’a göre zeka, soyut bir şekilde düşünme becerisidir. Davis’e göre ise insanın yaşamda çıkan problemler karşısında edindiği bilgiler ile bu sorunları çözebilme yeteneğidir. En basit tanımı ile zeka, karşılaşılan yeni hallere uyum sağlamadır. Çok boyutlu bir fonksiyon olan zeka; dikkat, algı, bellek, öğrenme gücü, dil gibi birçok bilişsel süreci içine alır.

Zeka puanı;

IQ= (Zeka Yaş / Gerçek Yaş) x 100 formulü ile bulunur.

Zeka Yaşı Nedir?

Zeka testi sonucuna göre bulunan skorun, aynı zeka testine ait ortalama puan tablosundaki karşılığı kişinin zeka yaşıdır. Örneğin; bir çocuğun takvim yaşı 6 olmasına rağmen kendini sözel ifade etme biçimi 7 yaşında çıkabilir.

Zeka Çeşitleri Nelerdir?

Zeka, tek başına yukarıda yapılan tanımlarla sınırlı olmadığı gibi kendi içinde de birçok alanı bulunur. Bu anlamda Howard Gardner çoklu zeka kuramını geliştirerek 9 zeka alanı tanımlamıştır.

  • Görsel- uzamsal zeka
  • Bedensel-kinestetik zeka
  • Müziksel-ritmik zeka
  • Sözel-dilsel zeka
  • İçsel zeka
  • Sosyal zeka
  • Mantıksal-matematiksel zeka
  • Doğasal zeka
  • Varoluşsal zeka

IQ Testi Nedir?

Iq testi, kişinin belirli bir zeka bölümünün uzman bir psikolog kontrolünde belirli kurallar dahilinde ölçümünü sağlayan bir testtir. Bu test, zeka türlerinden sadece sözel ve mantıksal-matematiksel zekayı ölçümleyebilir ve birçok çeşidi bulunur. Yapılan test ile kişinin entelektüel ve bilişsel yeteneklerini normal kabul edilmiş ölçüler ile karşılaştırma şansı bulunur. IQ ölçülürken bilimsel kabul gören bir zeka testi kullanılması gerekir. Bu sayede daha doğru bir sonuca varılabilir.

Zeka testleri oluşturulurken, nüfusu temsil ettiğine inanılan bir grup kişinin skorları kullanılır. Bunun için aynı yaşlarda farklı bölgelerde ve değişik sosyokültürel yapıdaki bireylere test yapılır. Daha sonra skor ortalaması 100 IQ alınarak yaş sabit tutulur. Ardından zeka testlerinin geçerlilik ve güvenirlik çalışması yapılarak tolumda kullanılabilir. Bu yüzden farklı bir ülkede kullanılmış zeka testi Türkiye’de güvenirlik testi yapılmadan kullanılamaz.

IQ Testi Nasıl Yapılır?

IQ testi bu alanda uzmanlaşmış psikologlar tarafından yapılır. Testi uygulayacak kişinin her bir farklı test için yeterli eğitim, deneyim ve bilgisinin olması gerekir. Bir test için sertifikasının olması diğerlerini de yapabileceği anlamına gelmez.

Test yapılırken uygulanacak çocuğun yaşına göre fiziksel ortamın olduğu bir yerde bulunulmalıdır. Çünkü çocuğun duygusal değişimleri veya kaygıları testi etkileyebilir. Bundan dolayı çocuğun karnının tok ve moralinin yerinde olduğu bir zaman seçilmelidir. Test yapılırken bunun bir sınav değil yalnızca değerlendirme olduğu bilinerek çocuğun kaygısı tetiklenmemelidir.

IQ testleri; Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı rehberlik araştırma merkezlerinde, aile sağlığı merkezlerinde, hastanelerde ve özel psikiyatri ve psikoterapi kliniklerinde uzmanlarca yapılabilir.

IQ Testi Puanları Ne Anlama Gelir?

Iq testi sonuçlarının ne anlama geldiği şu şekilde sıralanabilir:

  • 0-24 puan zihinsel engelli
  • 25-44 puan öğretilebilir zihin engelini
  • 45-75 puan eğitilebilir zihinsel engeli
  • 76-89 puan donuk zeka-sınır zeka
  • 90-110 puan normal zekayı
  • 111-129 puan parlak zekayı
  • 130-160 puan üstün zekayı
  • 160 ve üstü puan ise dahiliği gösterir.

IQ Testi Neden Yapılır?

  • Çocuklarda gelişmekte olan zihinsel ve bilişsel seviyesinin değerlendirilmesi,
  • Hiperaktivite ve dikkat eksikliği gibi zihinsel rahatsızlıkların teşhisinin konulması,
  • Yaşına göre ileri veya geri zeka seviyesinden kaynaklanan davranışların olması,
  • Prematüre doğum sonucu oturma, yürüme ve konuşma gibi gecikmelerde,
  • Eğitim ve kariyer planlaması yaparken güçlü ve zayıf yönlerin belirlenmesinde,
  • Beyni etkileyen hastalıkların olduğu durumlarda IQ testi yapılabilir.

Yüksek Yetenekli Çocukların Özellikleri Nelerdir?

IQ puanları yüksek olan üstün yetenekli çocukları davranışları açısından ebeveynleri tarafından iyi izlenmelidir. Bu tür çocukların sahip oldukları bazı özellikler şu şekilde olabilir:

  • Bebeklikte olağan dışı ataklar
  • Uzun odaklanma süresi
  • Geniş hayal ve imgeleme gücü
  • Keskin gözlem yapma
  • Aşırı merak duyma
  • Güçlü bellek
  • Uykuya az ihtiyaç duyma ve enerjik olma
  • Gelişimsel dönüm noktalarında hızlı ilerleme
  • Erken ve olağan üstü dil gelişimi
  • Mükemmeliyetçilik
  • Aşırı duyarlılık
  • Hızlı öğrenme yeteneği
  • Soru sorma
  • Kitaplara ilgi duyma
  • Akıl yürütme ve problem çözme becerisi
  • Sayılar ve yap-bozlar ile oynama becerisi
  • Geniş ilgi alanları olması
  • Yaratıcılık
  • İcatlar yapabilme
  • Eleştirel düşünebilme
  • Gelişmiş mizah duygusu
  • Aynı anda birkaç işi yapabilme

Bu özelliklerin çocuktan çocuğa değişim gösterebileceği unutulmamalıdır.

 Bulut Klinik
Bulut Klinik
Paylaş: