Çerez Tercihlerinizi Seçin

Sitemizde size en iyi hizmeti sunabilmek için çerez kullanılmaktadır. Detaylar için Çerezlere İlişkin Adınlatma Metni'ni inceleyebilir veya çerezleri özelleştirebilirsiniz.

Beyin Tümörü Türleri ve Yeni Tedavi Metodları

Beyinde tümör tanısı alan hastalar, bu durumu öğrendikleri zaman doğal olarak panik yaşayabilirler. Ancak günümüzde yapılan araştırmalar ile her geçen yıl beyin tümörlerinin tedavisinde ciddi gelişmeler olmaktadır. Diğer yandan beyin tümörlerinin, diğer organlarda oluşan tümörlere göre tedavi şansı da daha yüksektir. Peki, beyin tümörlerinde geliştirilen yeni tedavi metodları nelerdir? Detaylar yazımızda.

Dr. TAMER TEKİN
Dr. TAMER TEKİN

Beyin Tümörü Nedir?

Beyin tümörü, beyinde anormal doku büyümesidir. Tümör, ya beyin hücrelerinden ya da vücudun başka bir bölümünden kan yoluyla beyine yayılarak oluşur. Beyin tümörü, davranışına göre benign veya malign ismini alır.

Benign beyin tümörünün sınırları bellidir, yavaş büyür ve çevrede bulunan diğer dokulara yayılarak zarar vermez. Cerrahi olarak çıkartıldıktan sonra genellikle tekrarlamaz. Malign beyin tümörü ise büyümesi hızlı, çevre dokulara yayılım gösteren ve sınırları belirgin olmayan bir yapıdadır.

Beyin hücrelerinde gelişen tümörler, vücudun diğer kısımlarında yer alan olan tümörler gibi diğer organlara çok nadiren yayılır. Beyine en sık yayılım yapan tümörler ise akciğer, meme ve kolon tümörleridir.

Benign Beyin Tümörleri Türleri

  • ​Kordomalar: 50-60 yaş aralığındaki kişilerde en sık görülen iyi huylu ve yavaş büyüyen tümörlerdir. Yaygın olarak kafatasının tabanı ve omurganın alt kısmında oluşurlar. Kordomalar iyi huylu olmalarına rağmen çevre kemiğe invaze edebilir ve komşu nöral dokuya baskı yapabilir. Nadir tümörlerdir. Bütün birincil beyin tümörlerinin sadece %0,2'sinde yer alır.
  • Kraniyofarenjiyomlar: Genel olarak iyi huylu tümörlerdir. Fakat beynin derinlerinde yer alan kritik yapıların yakınında olduklarından çıkarılması zor tümörlerdir. Çoğunlukla hipofiz bezinin (vücuttaki çoğu hormonu düzenleyen yapı) bir bölümünden kaynaklanırlar. Bu yüzden hemen hemen tüm hastalar bir süre hormon replasman tedavisine ihtiyaç duyabilirler.
  • Gangliositomlar: Gangliomlar ve anaplastik gangliogliomlar, çoğunlukla genç yetişkinlerde oluşan, nispeten iyi huylu neoplastik sinir hücrelerini içeren az görülen tümörlerdir.
  • Glomus jugulare: Bu tümörler çoğunlukla iyi huyludur ve tipik olarak juguler venin tepesi denilen kafa tabanının hemen altında bulunur. Glomus tümörünün en sık rastlanan şeklidir. Yanı sıra glomus tümörleri, baş ve boyun neoplazmalarının sadece % 0,6'sında yer alır.
  • Meningiomlar: Çok az bir kısmı malign olmasına rağmen, bütün beyin neoplazmalarının %10-15'ini oluşturan ve sık görüken iyi huylu intrakraniyal tümörlerdir. Meningiomlar beyni ve omuriliği saran zar benzeri yapılar yani meninkslerden kaynaklıdır.
  • Pineositomalar: Çoğunlukla pineal hücrelerden kaynaklı ve büyük bir kısmı yetişkinlerde oluşan iyi huylu lezyonlardır. Genellikle iyi huyludur, invaziv olmayan, homojen ve yavaş büyüme gösteren özelliklededir.
  • Hipofiz adenomları: Gliomlar, meningiomlar ve schwannomlardan sonra en fazla görülen intrakraniyal kitlelerdir. Hipofiz adenomlarının çoğu iyi huyludur ve çok yavaş büyür. Kötü olanlar bile nadiren diğer bölgelere yayılır. Adenomlar, hipofizi en fazla etkileyen hastalıktır. Çocuklarda da görülseler de, genellikle 30-40 yaş aralığındaki kişilerde oluşur. Çoğu başarılı bir şekilde tedavi edilebilir.
  • Schwannomlar: Bu iyi huylu beyin tümörleri yetişkinlerde sık görülür. Sinir hücreleri için"elektriksel yalıtım" yapan sinirler boyunca görülür. İyi huylu olsalar da büyüyerek sinirlere ve son aşamada beyne baskı uygulayabilir. Bu baskı ciddi komplikasyonlara, hatta ölüme dahi sebep olabilir.

Malign Beyin Tümörleri Türleri

​Gliomalar, malign beyin tümörlerinin %78'ini meydana getiren en yaygın yetişkin beyin tümörü tipidir. Beynin glia adındaki destek hücrelerinden dolayı meydana gelir. Glial tümörler şunları içerir:

  • ​Astrositomlar: Bu tümörler, beynin destekleyici dokusunun bir kısmı olan astrosit ismindeki yıldız şeklindeki glial hücrelerden meydana gelir. Her yaştan kişide oluşabilir. Fakat yetişkinlerde, bilhassa orta yaşlı erkeklerde daha sıktır. Ependimomlar: Ventriküler sistemi saran ependimal hücrelerin neoplastik transformasyonundan oluşur ve tüm beyin tümörlerinin %2-3’ünde görülür.
  • Glioblastoma multiforme (GBM) : Bu tümörler hızlı büyür, diğer dokulara yayılır ve kötü huyludur. 50- 70 yaş arasındaki erkek bireylerde daha sık oluşur.
  • Medulloblastomlar: Çoğunlukla beyincikte ve en fazla çocuklarda görülür. Oligodendrogliomlar: Beynin kablolaması amacıyla yalıtım yapan miyelin hücrelerden türetilir.

​Diğer Beyin Tümör Türleri

Hemanjioblastomlar: Çoğunlukla serebellumda oluşur yavaş büyür. Kan damarlarından köken alan bu tümörler, büyük olabilirler ve çoğunlukla bir kist ile birlikte oluşurlar. Bu tümörler en fazla 40-60 yaşındaki bireylerde görülür ve erkeklerde kadınlardan göre daha fazladır.

Rabdoid tümörler: Merkezi sinir sistemi boyunca yayılırlar. Nadir ama oldukça agresif tümörlerdir. Çoğunlukla vücutta, bilhassa böbreklerde birden fazla alanda oluşurlar. Küçük çocuklarda daha sık görülür. Fakat yetişkinlerde de meydana gelir.

​Pediatrik Beyin Tümörleri

​Çocuklarda görülen beyin tümörleri yetişkinlerde oluşan tümörlere göre farklı dokulardan oluşur. Erişkin kişilerde beynin iyi tolere ettiği tedaviler (radyasyon tedavisi gibi), bilhassa 5 yaşından küçük çocuklarda, beyninin normal gelişimini engelleyici etkiye neden olabilir.

Pediatrik Beyin Tümörü Vakfı'na göre; ABD'de ortalama 4.200 çocuğa beyin tümörü tanısı konuyor. Bu çocukların %72’si 15 yaşından küçüktür. Tümörlerin çoğu ise posterior fossada yani sırtta büyüyor. Çocuk hastalarda çoğunlukla hidrosefali (beyinde sıvı birikmesi) oluşur ya da yüz, kol ve bacakta felç meydana gelebilir.

Bazı beyin tümörü tipleri ise çocuklarda yetişkinlere göre daha sık oluşur. Pediatrik tümörlerin sık görülen türleri medulloblastomlar, az görüleni astrositomlar (pilositik) , ependimomlar, kraniyofarenjiyomlar ve beyin sapı gliomlarıdır.

​Beyin Tümörü Nasıl Meydana Geliyor?

Yapılan çalışmalara göre, hücre kontrolünü sağlayan genlerde oluşan anormallik , kontrolsüz hücre çoğalmasına yol açar. Nörofibromatozis, von Hippel-Lindau hastalığı, Li-Fraumeni sendromu, retinoblastoma gibi genetik hastalıklar santral sinir sistemi tümörü oluşma riskini yükseltebilir.

Diğer araştırmalara göre ise çocuklarında beyin tümörü olan ailelerin, geçmişte kimyasal maddelere maruz kaldıkları belirtilir. Bazı kimyasallar, kanserden koruyan genleri değiştirebilir. Petrol rafinelerinde, lastik üretiminde çalışanlar ve kimyagerlerde oluşan tümörlerin bazı türlerinde yüksek insidansa görülmüştür. Ancak kimyasal toksinlerin, bu tümörlerle ilgileri henüz kesin kanıtlanamamıştır.

Beyin Tümörü Belirtileri

Beyin tümörüne dair belirtiler kişiden kişiye değişse de birçok belirti beyin içinde veya çevresinde basınç artışına bağlı gelişir. En yaygın beyin tümörü belirtileri aşağıda şu şekilde sıralanabilir:

  • ​Baş ağrısı
  • Kusma (özellikle sabah)
  • Mide Bulantısı
  • Kişilik değişiklikleri
  • Depresyon
  • Uykuşukluk, sersemlik
  • Epilepsi(Sara) nöbetleri
  • Görme kayıpları
  • Konuşma bozukluğu
  • Denge kaybı
  • İşitme kaybı
  • Kolda ve bacakta kuvvet kaybı

Beyin Tümörü Tanısı

Beyin tümörü tanısı için medikal hikaye ve nörolojik muayene sonrasında BT, MR, PET gibi yüksek teknolojik cihazlarla görüntüleme yapılır.

Beyin Tümörü Tedavisi

Beyin tümörü tedavisinde çoğunlukla ilk olarak cerrahi kullanılır. Cerrahi operasyondaki amaç tümörü çıkarırken nörolojik fonksiyonları olabildiğince korumaya çalışmaktır. Biopsi alınır ve tümör hücrelerinin türü saptanır. Tümörün türüne göre de tedaviye radyoterapi veya kemoterapi eklenir.Beyin ödemi varlığında ise özellikle steroidler verilir. Antiepileptikler de epilepsiyi engellemek için verilir.

Yeni Tedavi Metodları

Beyin Tümörü için geliştirilen yeni tedavi yöntemleri şu şekildedir:

Stereotaktik radiocerrahi: Bu yöntemde tümörün olduğu bölgeye yüksek dozda radyasyon ışını verilir. Kobalt ışınları veya linear akselaratörden çıkan foton ışınları da uygulanabilir.

Gen terapisi: Virüse eklenen özel bir gen beyin tümörünün içine enjekte edilir. Sonrasında ise bu virüsle enfekte edilen kanser hücreleri antiviral ilaçla öldürülür.

Prognoz: Bu tedavi;

  • Tümörün türüne,
  • Hastalığın süresine,
  • Tümörün lokalizasyonuna ve boyutuna,
  • Yayılım olup olmadığına,
  • Tümörün tedaviye cevabına,
  • Hastanın yaşına, ek hastalığı olup olmadığına göre farklılık gösterebilir.

Yaşam sürelerinde de kişiden kişiye değişkenlik bulunur.

Dr. TAMER TEKİN
Dr. TAMER TEKİN
Paylaş: