Çerez Tercihlerinizi Seçin

Sitemizde size en iyi hizmeti sunabilmek için çerez kullanılmaktadır. Detaylar için Çerezlere İlişkin Adınlatma Metni'ni inceleyebilir veya çerezleri özelleştirebilirsiniz.

Borderline Kişilik Bozukluğu Nedir?

1938 yılında Adolf Stern tarafından tanımlanan borderline kişilik kavramı, Avustralyalı psikiyatrist Otto Kernberg tarafından 1975 yılında geliştirilerek 'Borderline Kişilik Bozukluğu' adını almıştır. Borderline kişilik bozukluğu hastalığı bulunan kişilerde, öz denetim kontrolünde bozukluk, duygu ve düşüncelerinde dengesizlik bulunur. Tedavi edilmediği takdirde kişinin ve çevresinin zarar görmesine neden olabilir. Bu yazımızda, borderline kişilik bozukluğu nedir? Sorusuna cevap aradık.

 Bulut Klinik
Bulut Klinik

Borderline Kişilik Bozukluğu Nedir?

Borderline kişilik bozukluğu; kişinin düşünme, algılama ve insanlara karşı olan duygu ve düşüncelerinde sorunlara yol açan bir psikiyatrik rahatsızlıktır. Adını aldığı ‘borderline’ kelimesi; sınırda, belirsiz anlamına gelir. Bu sınır şunu ifade eder, hastalığın bulunduğu dönemde, nevroz ve psikoz olarak iki psikiyatrik durum arasındaki sınır olarak kabul edilir. Borderline, sıklıkla ergenlik ve genç yetişkinlikte görülür. Bu rahatsızlığa sahip kişiler, olayları ya çok kötü ya da çok iyi olarak görürler. Bir kişi hakkındaki fikirleri çok hızlı bir şekilde değişebilir. Bir gün arkadaş ilişkisi kurdukları bir kişiyi ertesi gün düşman olarak görebilirler. Bu yüzden sosyal yaşamda fazlası ile sıkıntı yaşayabilirler.

Borderline Kişilik Bozukluğu Belirtileri Nelerdir?

Borderline hastalığı olan kişilerde ani gelişen ruh hali değişimi gözlemlenebilir. Bu yüzden kişilerde yaşanan değişim hali değer yargılarının veya ilgi alanlarının da değişmesine neden olabilir. Bu bireyler sıkça hayattaki amaçlarını ne için yaşadıklarını sorgulayan düşüncelere dalarlar. Sınırda kişilik bozukluğu yaşayan bu kişiler için her şey keskin bir anlam ifade eder. Ya çok olumlu ya da çok olumsuz bir anlayışı benimserler. Borderline kişilik özellikleri belirtileri şu şekilde sıralanabilir:

  • Aile, arkadaş ve sosyal çevresindeki kişilerle uç duygularda ilişki kurma (ya çok sevmek ya da çok nefret etmek)
  • Kendine zarar verme isteği
  • İntihara meyilli olma
  • Benlik duygusunun bozulması
  • Öfke kontrolü sağlayamama
  • Kendini boşlukta hissetme
  • Biriyle fazla yakınlık kurma ve bunun hiçbir sebep olmadan aniden kesme
  • Diğer bireylere karşı aşırı şüpheci yaklaşma ve güven problemi yaşama
  • Zararlı madde kullanma, abartılı cinsel davranışlar sergileme, araba kullanırken aşırı hız yapma, gereksizce fazla para harcama ve kumar oynama gibi dürtüler

Bazı hastalarda belirtilerin birçoğu bulunurken bazılarında birkaçı bulunabilir. Semptomlar hastalığın şiddetine göre değişkenlik gösterebilir. Belirtilerin meydana gelme nedeni tetikleyici faktörlere bağlı gelişebilir.

Borderline Kişilik Bozukluğu Neden Olur?

Borderline bozukluk nedenleri tam olarak net olmasa bile bazı faktörlerin bu rahatsızlığın gelişmesinde rol oynadığı bilinir. Genetik faktörler nedenlerden biridir. Özellikle birinci derece yakınlarında borderline kişilik problemi olan bireylerde bu sorunun görülme olasılığı yüksektir. Bazı araştırmalarda ise hasta ve normal bireylerin beyin yapıları incelenmiştir. Bu inceleme sonucu yapısal farklılıklar saptansa da henüz hastalıkla olan ilişkisi net olarak kanıtlanamamıştır. Diğer nedenler ise şu şekilde sıralanabilir:

  • Çocukluk döneminde cinsel tacize maruz kalma
  • Travmatik ve bozuk aile hayatı
  • Çok önemsenen bir yakının vefat etmesi

Borderline Kişilik Bozukluğunun Neden Olabileceği Olumsuz Durumlar Nelerdir?

Borderline ile yaşamak bireyde günlük yaşam içinde birçok olumsuz duruma neden olabilir. Bu psikiyatrik soruna sahip bireylerin başına gelebilecek riskler şu şekilde sıralanabilir:

  • Okulunu bırakma ve eğitimini yarıda kesme
  • Kendine zarar vermeye bağlı olarak hastanede yatma
  • Bireysel ilişkilerde problem çıkaran ve yıpratan taraf olma
  • Sıkça iş değiştirme ve işini kaybetme
  • Evlilikte devamlılık sağlayamama, boşanma
  • İntihar girişiminde bulunma
  • Dürtüsel aşırılıkları yüzünden istenmeyen gebelik, cinsel hastalık bulaşması, kavgaya karışma, trafik kazası veya madde bağımlılığından sağlık problemi yaşama

Bu durumlar sonucu kişi sağlıktan, maddi duruma, adli vakalardan, sosyal yaşama kadar birçok alanda sıkıntı yaşayabilir. Bu yüzden semptomları azaltmak için tedavi olması mutlaka gereklidir. Ayrıca borderline bozukluğu olan kişilerde yanı sıra şu psikiyatrik sorunların da meydana gelme olasılığı bulunur:

  • Anksiyete
  • Depresyon
  • Bipolar bozukluk
  • Yeme bozukluğu
  • Travma sonrası stres bozukluğu
  • Hiperaktivite ve dikkat dağınıklığı

Borderline Kişilik Bozukluğu Tanısı ve Tedavisi Nasıldır?

Borderline tanısı için öncelikle hasta doktorla görüşme yapar. Daha sonra hastanın bazı psikolojik bazı testler doldurması istenir. Ayrıca hastanın kullandığı ilaçlar ve tıbbi geçmişi hakkında bilgi alınır. Bu testler ve sorular yetişkinler için düzenlenir. Çocukluk çağında şüphelenilen hastalık bulguları ancak çocuk büyüdüğünde tedavi edilebilir.

Hastalığın tedavisinde kullanılan ana yöntem psikoterapi yani konuşma terapisidir. Doktorun gerekli gördüğü hallerde ise bu terapiye ilaç tedavisi de eklenebilir. Ayrıca doktor hastanın güvenliği yönünden riskli bir durum gördüyse hastaneye yatışını da isteyebilir. Psikoterapide doktorun hasta için amaçladığı;

  • Yaşamsal işlevlerini normal bir şekilde devam ettirebilmesi yetisini geri kazanması
  • Dürtüsel aşırılıklarını azaltması
  • Rahatsızlık veren duygu ve düşüncelerini azaltması
  • İkili ilişkilerinde empati kurarak sağlıklı bir yol izlemesi
  • Hastalığı hakkında bilgi sahibi olmasıdır.

Bu rahatsızlığın tedavisi uzun bir zamana yayılabilir. Bu yüzden hasta yakınlarının da bu dönemde hastaya destek vermesi oldukça önemlidir. Ciddi risk faktörleri taşıyan borderline rahatsızlığı şüphelenilen kişide acil tedavi edilmesi gereken bir bozukluktur. Bu yüzden bu şüpheyi taşıyan kişilerin hemen bir sağlık kuruluşuna başvurmaları oldukça önemlidir.

 Bulut Klinik
Bulut Klinik
Paylaş: