Sitemizde size en iyi hizmeti sunabilmek için çerez kullanılmaktadır. Detaylar için Gizlilik Politikamızı ve Çerez Politikamızı inceleyebilirsiniz.
Kabul Ediyorum.

Aft (Ağız Yarası) Nedir? Aft Nasıl Geçer?

Neredeyse herkesin hayatında en az bir kere karşılaştığı aft, ağız içinde oluşan ağrılı yaralardır. Bu ülser lezyonunun toplumda görülme sıklığı ise ortalama %20 olarak bulunur. Dil, damak ve diş etlerinde çıkarak yeme ve konuşma faaliyetlerinde rahatsızlık verir. Bu yazımızda, aft lezyonları nasıl geçer? Aft oluşumu nasıl engellenebilir? Sorularını cevapladık.

Dr. Bulutklinik

Aft Nedir?

Aft veya diğer adı ile aftöz ülser, ağız içinde oluşan ortası beyaz kenarları kırmızı ağrılı yaralara denir. Halk arasında ağız yarası olarak da bilinen aftlar ağız içinde; dil, diş eti, yanak içi ve damak gibi bölgelerde oluşarak kişinin yemek yemesini zorlaştırır. Genellikle düzensiz bir periyotta tekrar eder ve 2-3 hafta içinde kendi kendine yok olarak iyileşir. Sıklıkla tek görülen aftlar bazı durumlarda iki veya 3 tane olmak üzere ağızın farklı bölgelerinde çıkabilir. Aftöz ülsere bazı risk faktörlerinin neden olduğu tahmin edilse de sebebi tam olarak bilinmez. Ağız içi yaraları boyutlarına göre üçe ayrılır:

Minör Aft: En sık görülen ve orta derecede ağrıya neden olan tipidir. Tek veya birden fazla görülebilen bu aftların boyutu 1 cm’den küçüktür. Vakaların %85’inde meydana gelen minör aftöz ülser, mukoza yüzeyinde hiç iz bırakmadan 1-2 hafta içinde iyileşir.

Majör Aft: Genellikle gri ve beyaz renkte olan bu türler boyut olarak 1 cm’den büyüktür. Nadiren oluşurlar ve 2-6 hafta içinde yüzeyde iz bırakarak iyileşirler. Bazı kişilerde boğaz arkasında bulunan orofarenks boşluğunda tıkanma ve yutmada zorlanmaya neden olabilir. Yanı sıra, ateş ve bitkinlik de yapabilir.

Herpetiform Aft: Çok sayıda ve gruplar halinde meydana gelen bu aft türü genellikle 1-2 mm çapındadır. Aynı zamanda bir bu grup zamanla birleşip büyük bir lezyona da dönüşebilirler. Oldukça nadir görülür. 7-20 gün içinde yara izi kalmadan iyileşir.

Aft Neden Olur?

Ağızda aft oluşmasının kesin nedeni bilinmese de etken olabilecek faktörler şu şekilde sıralanabilir:

  • Genetik yatkınlık
  • Düşük bağışıklık sistemi ve vücut direnci
  • Yanak ve dil ısırma
  • Hormonal değişimler veya bozulmalar
  • Çölyak ve Behçet hastalıkları
  • Gıdalara karşı alerjik reaksiyon
  • Sert ve yanlış diş fırçalama sonrası oluşan tahribat
  • D ve C vitamin eksiklikleri
  • Aşırı baharat ve asidik meyve tüketimi
  • Alkol ve sigara içilmesi
  • Kaygı, stres ve depresyon gibi psikolojik problemler
  • Bazı ilaçların yan etkileri
  • Folik asit, demir ve B12 vitamin eksiklikleri
  • Diş teli kullanımı
  • Bakteri veya virüslere bağlı olan enfeksiyonlar

Çocuklarda ve Bebeklerde Aft Neden Olur?

Bebeklerde ve çocuklarda aft oluşumu nezle ve grip hastalıklarında, bağışıklık sistemi zayıflıklarında meydana gelebilir. Bebek ve çocuklarda bağışıklık sistemi gelişimini tamamlamadığı için hastalıklarla birlikte ağız yaraları görülmesi yaygındır. Ayrıca emme güçlüğü, emmeye direnme, salya artışı, ateş ve huzursuzluk bebeklerde aft varlığının belirtileri arasında yer alır.

Bebek ve çocuklarda oluşan aftlar ortalama 3 hafta sürebilir. Bu yüzden anne babaların farketmesi geç olabilir. Doktor iyileşmeyi hızlandıran pomad veya antibakteriyel jel reçete edebilir. Eğer durum beslenme yetersizliğinden dolayı oluşmuşsa test yapılarak vitamin ve mineral eksiklikleri saptanır ve gerekli vitamin takviyeleri verilir.

Aft Belirtileri Nelerdir?

  • Ağızın dışına kadar çıkabilen yaralar
  • Yara çıkmadan önce karıncalanma ve sılama hissi
  • Konuşurken artan ağız içi ağrıları
  • Kenarları kırmızı olan, beyaz ve gri renkteki yuvarlak yaralar.

İleri derecedeki ağız ülseri vakalarında ise şişmiş lenf düğümleri, yorgunluk, ateş ve halsizlik oluşabilir.

Aft Nasıl Geçer?

Ağızda çıkan aft, hiçbir tedavi yöntemi uygulanmasa da genellikle 7-10 gün içinde kendiliğinden geçer. Doktorun oluşturduğu aft tedavisi; iyileşmeyi hızlandırmak, ağrıyı azaltmak ve tekrarlamasını önlemek içindir. Aftın türüne göre antiseptik, anestezik ve antiinflamatuar topikal uygulamalar reçete edilir. Bu tedaviden yanıt alınamazsa tablet veya iğne şeklinde sistemik tedaviler verilebilir. Tedaviye başlandıktan birkaç gün sonra aftta küçülme ve ağrılarda azalma görülür.

İlaç tedavisinin yanı sıra aft doğal tedavi yöntemleri ile de tedavi edilebilir:

  • Su ve karbonat karışımı macun kıvamına getirilir ve yaranın üzerine sürülebilir.
  • Sıcak ve asitli gıdalardan uzak durulabilir.
  • Bir bardak ılık suya bir kaşık sumak eklenerek karıştırılır. Bu karışım ile ağız çalkanabilir. Sumak virüslere ve yaralara iyi gelir.
  • Yarım çay kaşığı tuz yarım bardak suya eklenerek günde 3 kere gargara yapılabilir.
  • Diş ve diş eti yaralarına iyi gelen misvak kullanılabilir.

Aft Yarasına Ne İyi Gelir?

Aftöz stomatit de denilen ağız yaralarının oluşması alınacak bazı önlemler ile engellenilebilir:

  • Afta yatkın kişilerin sert ve kabuklu tahriş eden besinlerden uzak durmalıdır.
  • Sigara bırakılmalıdır.
  • Ağızda kronik yaralara neden olan diş teli veya protezler düzeltilmelidir.
  • Düzenli diş fırçalama ve diş ipi kullanımına özen gösterilmelidir.
  • Sağlıklı ve dengeli bir beslenme düzeni ile bağışlık güçlendirilmelidir.
Dr. Bulutklinik
Paylaş: